# Klasa bonitacyjna gruntu 2026 – jak sprawdzić i co oznacza I-VI

Klasa bonitacyjna gruntu I-VI ocenia jakość 9 typów gleb wg rozp. Dz.U. 2012 poz. 1246; widnieje w ewidencji gruntów i budynków (EGiB). Sprawdzisz w wypisie ze starostwa lub na geoportal.gov.pl. Przy zmianie przeznaczenia użytków rolnych klas I-III zgoda ministra jest potrzebna tylko w przypadkach z art. 7 ust. 2 pkt 1, z wyjątkami z ust. 2a i art. 10a. Dla mineralnych klas IV-VI art. 12 ust. 7 nie podaje należności, a dla organicznych klas IV-VI tabela przewiduje stawki zależne od klasoużytku.

Źródło: https://dzialkopedia.pl/poradnik/klasa-bonitacyjna-gruntu-jak-sprawdzic

Aktualizacja: 2026-09-08. Działkopedia.

Skala klas (gleby mineralne)

I – VI

Typów gleb wg rozp. Dz.U. 2012/1246

9

Klasy z art. 7 ust. 2 pkt 1 (z wyjątkami)

I - III

Stawka dla mineralnych kl. V-VI

0 zł (brak pozycji w tabeli)

Najważniejsze w skrócie

**Klasa I-VI to ocena rolnicza, nie geotechniczna** – opisuje wartość produkcyjną gleby (typ, próchnicę, układ poziomów do 1,5 m), nie nośność pod fundament. Pod budowę domu wciąż potrzebne jest [badanie geotechniczne](https://dzialkopedia.pl/poradnik/badania-gruntu-przed-zakupem-dzialki).

**Klasoużytek RIVa, ŁIII, PsV** to symbol w wypisie z EGiB: litera = użytek (R – orny, Ł – łąka, Ps – pastwisko, S – sad, Br – grunt rolny zabudowany), cyfra rzymska = klasa, „a”/„b” = podklasa.

**Klasy I-III objęte zgodą ministra w określonych przypadkach** - gdy działa art. 7 ust. 2 pkt 1 UoOgR (Dz.U. 2024 poz. 82 t.j.), zmiana przeznaczenia w MPZP wymaga zgody ministra. Wyjątkiem jest obszar uzupełnienia zabudowy z ust. 2a, a gruntów rolnych w granicach miast nie obejmuje rozdział 2 na mocy art. 10a. Wyłączenie z produkcji niesie należność wg załącznika do ustawy.

**Mineralne klasy V-VI bez należności z tabeli** - art. 12 ust. 7 UoOgR nie podaje dla nich stawki, więc z tej tabeli wynika 0 zł. Gleby organiczne klas IV-VI mają dodatnie stawki i wymagają decyzji o wyłączeniu z produkcji. Nadal trzeba sprawdzić właściwy instrument planistyczny. „Klasa VI to wolna budowa” to mit.

**Cztery sposoby sprawdzenia** - podgląd dostępnych warstw EGiB w Geoportalu, wypis lub wyrys ze starostwa, mapa glebowo-rolnicza IUNG-PIB jako kontekst oraz wniosek o aktualizację klasyfikacji, gdy dane nie odpowiadają stanowi faktycznemu.

Dane aktualne na 8 września 2026 r. Podstawa prawna: Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. 2024 poz. 82 t.j.), Rozporządzenie RM z 12.09.2012 r. ws. gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U. 2012 poz. 1246), Rozporządzenie ws. ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2024 poz. 219 t.j. ze zm. Dz.U. 2024 poz. 1954), Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2024 poz. 1151 t.j. ze zm.).

Co to jest klasa bonitacyjna gruntu i co opisuje skala I-VI

## Co to jest klasa bonitacyjna gruntu i co opisuje skala I-VI

Klasa bonitacyjna (synonimy używane w obrocie ziemią: klasa gruntów rolnych, klasy gruntów rolnych, bonitacja gleby) to urzędowa ocena jakości rolniczej gleby wyrażona w skali I-VI. Grunty orne mają podklasy IIIa, IIIb, IVa, IVb (rozróżnienie w obrębie tej samej cyfry rzymskiej); użytki zielone (łąki, pastwiska) klasyfikuje się w skali I-VI bez podziału na „a”/„b”. Klasyfikację prowadzi się na podstawie kryteriów określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U. 2012 poz. 1246), które wyodrębnia 9 typów gleb – czarnoziemy, gleby brunatne, bielicowe, mady rzeczne, rędziny, czarne ziemie, gleby torfowe, piaski oraz gleby antropogeniczne. Każdy typ ma własny opis morfologiczny i wymagania siedliskowe, a klasa wynika z układu poziomów glebowych do głębokości 1,5 m, granulacji, zawartości próchnicy, pH oraz warunków wodnych.

Pierwszą metodykę klasyfikacji opracowano w Polsce w latach 50. XX wieku w Instytucie Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG, dziś IUNG-PIB) – Państwowy Instytut Badawczy nadzorowany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Obecnie klasyfikację na potrzeby ewidencji gruntów i budynków (EGiB) prowadzi starosta z urzędu albo na wniosek właściciela lub władającego ujawnionego w EGiB. Czynności terenowe i projekt wykonuje klasyfikator upoważniony przez starostę, a po rozpatrzeniu uwag starosta wydaje decyzję o ustaleniu klasyfikacji (§ 3 i § 5 rozporządzenia RM z 12 września 2012 r., Dz.U. 2012 poz. 1246).

| Klasy bonitacyjne I-VI dla gruntów ornych – charakterystyka i reżim ochronny | Klasa | Charakterystyka gleby | Reżim ochronny (UoOgR) | Skutek i stawka wyłączenia |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| I | Gleby orne najlepsze – czarnoziemy, mady ciężkie z głębokim poziomem próchnicznym | Zgoda ministra przy zmianie przeznaczenia, z wyjątkiem art. 7 ust. 2a; art. 10a wyłącza grunty rolne w miastach | Bardzo wysoka | |
| II | Gleby bardzo dobre – czarne ziemie, gleby brunatne dobre | Zgoda ministra przy zmianie przeznaczenia, z wyjątkiem art. 7 ust. 2a; art. 10a wyłącza grunty rolne w miastach | Wysoka | |
| IIIa, IIIb | Gleby średnio dobre – gleby brunatne, mady średnie, części czarnych ziem | Zgoda ministra przy zmianie przeznaczenia, z wyjątkiem art. 7 ust. 2a; art. 10a wyłącza grunty rolne w miastach | Wysoka | |
| IVa, IVb | Gleby średniej jakości – gleby brunatne wyługowane, bielicowe, gleby antropogeniczne | Bez zgody ministra z art. 7 ust. 2 pkt 1; sprawdź właściwy instrument planistyczny i położenie działki | Mineralna: brak pozycji w tabeli; organiczna: 204 015 / 145 725 zł/ha (IVa / IVb) | |
| V | Gleby słabe – piaski słabogliniaste, gleby bielicowe ubogie | Art. 7 ust. 2 nie wymienia tej klasy; gleba organiczna wymaga decyzji o wyłączeniu (art. 11 ust. 1 i 1b) | Mineralna: brak pozycji; organiczna: 116 580 zł/ha | |
| VI | Gleby najsłabsze - piaski luźne, gleby bardzo lekkie | Art. 7 ust. 2 nie wymienia tej klasy; organiczna gleba klasy VI wymaga decyzji o wyłączeniu (art. 11 ust. 1 i 1b) | Mineralna VI: brak pozycji; organiczna VI: 87 435 zł/ha | |

Skróty: GO to grunty orne, UZ to użytki zielone.

Skala klas bonitacyjnych w polskim systemie klasyfikacyjnym. Stawki za wyłączenie z produkcji rolnej (należność) są normowane w art. 12 ust. 7 Ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. 2024 poz. 82 t.j.) i zależą od klasy, użytku oraz pochodzenia gleby; pełne wartości z tabeli znajdziesz w [artykule o kosztach odrolnienia](https://dzialkopedia.pl/poradnik/ile-kosztuje-odrolnienie-dzialki).

Dla użytków zielonych (łąki i pastwiska) stosuje się odrębną skalę – również I-VI, ale z innymi kryteriami uwzględniającymi wilgotność podłoża, skład botaniczny darni i częstotliwość użytkowania. Klasa ŁIII to łąka klasy III – dobre, średnio nawożone łąki kłosówkowo- kupkówkowe; PsV to słabe pastwisko klasy V z dużym udziałem traw niskoplennych. Choć skale wyglądają identycznie, kryteria są inne, dlatego klasa III dla łąki nie odpowiada wprost klasie III dla gruntu ornego pod względem wartości produkcyjnej.

Masz na oku konkretną działkę?Sprawdź jej plan, dojazd, media i ryzyka za darmo.

Co oznaczają symbole RIVa, ŁIII, PsV i Br w wypisie z EGiB?

## Co oznaczają symbole RIVa, ŁIII, PsV i Br w wypisie z EGiB?

W wypisie z ewidencji gruntów i budynków klasa bonitacyjna nigdy nie występuje samodzielnie – zawsze towarzyszy jej symbol użytku gruntowego. Razem tworzą tzw. klasoużytek, który jest podstawową jednostką informacyjną w bazie EGiB. Bez umiejętności rozszyfrowania tego zapisu trudno zrozumieć stan prawny działki, dlatego ten poradnik traktuje klasoużytek jako pierwszy element analizy.

| Najczęstsze symbole użytków gruntowych w EGiB | Symbol | Użytek gruntowy | Czy ma klasę? | Znaczenie dla zabudowy |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| R | Grunty orne | Tak, I-VI | Najczęstszy klasoużytek; klasa decyduje o reżimie ochronnym i stawce wyłączenia | |
| Ł | Łąki trwałe | Tak, I-VI | Użytki zielone; klasy I–III chronione tak samo jak grunty orne | |
| Ps | Pastwiska trwałe | Tak, I-VI | Analogicznie do Ł; PsV/PsVI często wystarczają jako tańsze tereny pod zabudowę | |
| S | Sady | Tak, I-VI | Sady mają klasy gleby orne pod nimi; usunięcie nasadzeń to procedura odrębna od odrolnienia | |
| Br | Grunty rolne zabudowane (siedliska, budynki gospodarcze) | Tak (Br + klasa) | Symbol Br oznacza, że obszar jest już w użytku rolnym zabudowanym – częsta sytuacja siedlisk rolnych; klasa dalej dotyczy gleby pod budynkami | |
| Lz | Grunty zadrzewione i zakrzewione (poza lasami) | Tak, klasa gleby pod zadrzewieniem | Często „Lz/RVI”, „Lz/PsV” – sukcesja na słabych gruntach; usunięcie drzew wymaga zezwolenia z UoP | |
| Ls | Lasy | Bez klasy – odrębny reżim | Grunty leśne podlegają wyłączeniu w trybie UoOgR rozdz. 3a, nie klasyfikacji gleboznawczej | |
| N | Nieużytki | Bez klasy | Tereny niezdatne do uprawy bez znaczącej rekultywacji; nie podlegają wyłączeniu w trybie UoOgR | |

(zał. nr 1 do rozp. Dz.U. 2024 poz. 219 t.j.). Klasoużytek = symbol użytku + cyfra klasy (np. RIVa = grunt orny klasy IVa).

Lista zawiera symbole najczęściej spotykane w wypisie z EGiB dla działek o przeznaczeniu rolnym lub mieszanym. Kompletna klasyfikacja użytków znajduje się w załączniku nr 1 do rozporządzenia ws. EGiB (Dz.U. 2024 poz. 219 t.j., zm. Dz.U. 2024 poz. 1954).

Czytając symbol „RIVa” łączymy więc dwie informacje: użytek to grunt orny (R), klasa to IVa – średnia jakość w grupie klasy IV, chroniona głównie planistycznie. „ŁIII” to łąka klasy III – chroniona zarówno planistycznie, jak i opłatowo. „PsV” – pastwisko klasy V, z prawie pełną elastycznością. „Br/RV” oznacza grunt rolny zabudowany na glebie ornej klasy V – istniejące siedlisko rolne, w którym zabudowa już funkcjonuje. „Lz/RVI” to teren po sukcesji leśnej na słabej glebie ornej – kandydat na działkę rekreacyjną, ale wymagający uporządkowania stanu prawnego.

Kto i jak ustala klasę - starosta i klasyfikator gleboznawczy

## Kto i jak ustala klasę - starosta i klasyfikator gleboznawczy

Klasa bonitacyjna nie powstaje sama z siebie. Za system klasyfikacyjny w wymiarze metodycznym i naukowym odpowiada Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG-PIB) w Puławach, który prowadzi prace gleboznawcze, publikuje mapy glebowo-rolnicze oraz aktualizuje opisy 9 typów gleb. Klasyfikację na potrzeby ewidencji gruntów i budynków prowadzi starosta albo prezydent miasta na prawach powiatu jako organ prowadzący EGiB. To ten organ przyjmuje wniosek, prowadzi postępowanie i ujawnia wynik w ewidencji.

Czynności terenowe i projekt klasyfikacji wykonuje klasyfikator upoważniony przez starostę. Analizuje on materiały, wykonuje prace terenowe i przygotowuje projekt, a starosta rozpatruje uwagi i wydaje decyzję o ustaleniu klasyfikacji (§ 5 rozporządzenia RM z 12 września 2012 r., Dz.U. 2012 poz. 1246). Po decyzji wynik jest ujawniany w EGiB.

Jeśli dane EGiB nie odpowiadają trwałym właściwościom gruntu, złóż do starosty wniosek o klasyfikację albo jej aktualizację. Klasyfikację prowadzi się z urzędu lub na wniosek właściciela albo władającego ujawnionego w EGiB, a do czynności terenowych urząd upoważnia klasyfikatora (§ 3 i § 5 rozporządzenia RM z 12 września 2012 r., Dz.U. 2012 poz. 1246). Do wniosku dołącz uzasadnienie i dokumenty, które pokazują rozbieżność; koszt pracy klasyfikatora i szczegóły postępowania sprawdź w urzędzie dla konkretnej sprawy.

Jak sprawdzić klasę bonitacyjną działki – cztery sposoby krok po kroku

## Jak sprawdzić klasę bonitacyjną działki – cztery sposoby krok po kroku

Wybierz źródło odpowiednio do celu: podgląd, dokument urzędowy, rolniczy kontekst albo aktualizacja danych, gdy wpis nie odpowiada stanowi faktycznemu.

### Sposób 1: Geoportal GUGiK i dostępne warstwy EGiB

Zacznij od bezpłatnego podglądu. Wejdź na [geoportal.gov.pl](https://www.geoportal.gov.pl/), wybierz mapę EGiB i warstwę działek ewidencyjnych z powiatów. Jeżeli brakuje geometrii, przydatna może być warstwa „Działki - uzupełnienie z LPIS”. Warstwy konturów klasyfikacyjnych i użytków gruntowych nie są dostępne dla wszystkich powiatów, a w części powiatów mapy są analogowe lub hybrydowe. Dane z Geoportalu mają charakter poglądowy, więc do transakcji potwierdź klasoużytek w dokumencie z EGiB.

### Sposób 2: wypis i wyrys z EGiB w starostwie

Dokument urzędowy o pełnej mocy prawnej. Wniosek składa się w Wydziale Geodezji starostwa powiatowego albo urzędu miasta (na prawach powiatu), osobiście, pocztą lub przez [ePUAP](https://www.epuap.gov.pl/). Opłata zależy od rodzaju dokumentu i postaci. Według tabeli 11 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. 2024 poz. 1151 t.j. ze zm.) wypis z rejestru gruntów kosztuje 50 zł w postaci drukowanej, wypis wraz z wyrysem 150 zł drukiem albo 140 zł elektronicznie, a osobny wyrys drukiem 110 zł. Podane stawki dotyczą dokumentów dla jednej nieruchomości w jednym obrębie ewidencyjnym. Termin przygotowania i zakres dokumentu potwierdź w urzędzie. Wypis i wyrys pokazują klasoużytki oraz dane ewidencyjne potrzebne do dalszej weryfikacji.

### Sposób 3: mapa glebowo-rolnicza IUNG-PIB

Zasób IUNG-PIB w skali 1:25 000 i 1:100 000, dostępny w wersji cyfrowej na [iung.pl](https://www.iung.pl/) i u wybranych dystrybutorów geodezyjnych. Mapa pokazuje kompleksy glebowo-rolnicze (1 – pszenny bardzo dobry, 4 – żytni bardzo dobry, 7 – żytni słaby, 9 – zbożowo-pastewny mocny itp.), typy gleb i wartość rolniczą terenu. Dla kupującego działkę pod zabudowę nie zastępuje EGiB, ale jest świetnym uzupełnieniem kontekstu rolniczego – pokazuje, czy okolica jest długoterminowo chroniona przed zabudową rozproszoną (kompleksy 1-3 to gleby zwykle nie wystawiane na sprzedaż przez gospodarstwa rolne).

### Sposób 4: aktualizacja klasyfikacji przez klasyfikatora upoważnionego przez starostę

Uruchamia się, gdy wpis w EGiB nie odpowiada rzeczywistemu stanowi gleby - np. po melioracji odwadniającej działkę torfową (potencjalna poprawa z V na IVb), po wieloletniej rekultywacji zwałowiska lub odwrotnie: po erozji wodnej, która obniżyła profil glebowy. Złóż do starosty wniosek o przeprowadzenie klasyfikacji lub jej aktualizację; do czynności terenowych starosta upoważnia klasyfikatora (§ 3 i § 5 rozporządzenia RM z 12 września 2012 r., Dz.U. 2012 poz. 1246). Klasyfikator przygotowuje projekt, a starosta rozpatruje uwagi i wydaje decyzję. Koszt i termin zależą od zakresu sprawy i ustaleń z urzędem.

Jak klasy I-III wpływają na zabudowę i ile kosztuje wyłączenie gruntu?

## Jak klasy I-III wpływają na zabudowę i ile kosztuje wyłączenie gruntu?

Najważniejsze pytanie kupującego brzmi prosto: czy klasa, którą widzę w wypisie, blokuje moje plany zabudowy, czy tylko podnosi koszty. Odpowiedź ma trzy poziomy – planistyczny, opłatowy i decyzyjny – i różni się dla każdej grupy klas.

### Klasy I, II, IIIa, IIIb – grunty rolne pod silną ochroną

Zmiana przeznaczenia gruntów rolnych wymagająca zgody z art. 7 ust. 2 odbywa się w MPZP (art. 7 ust. 1). Zgoda ministra właściwego do spraw rozwoju wsi dotyczy użytków rolnych klas I-III (art. 7 ust. 2 pkt 1), z wyjątkiem gruntów na obszarze uzupełnienia zabudowy (ust. 2a). Art. 10a wyłącza grunty rolne w granicach administracyjnych miast z rozdziału 2. O ścieżce nie decyduje sama powierzchnia. Jeśli zgoda jest wymagana, późniejsze wyłączenie z produkcji wymaga decyzji z art. 11, a należność i opłata roczna wynikają z art. 12 ust. 1 oraz art. 4 pkt 13.

### Klasy IVa, IVb - planowanie i stawka zależna od pochodzenia gleby

Klasy IVa i IVb nie wymagają zgody ministra z art. 7 ust. 2 pkt 1, który obejmuje klasy I-III. Nie oznacza to automatycznej możliwości zabudowy. Sprawdź właściwy instrument planistyczny i położenie działki: art. 7 ust. 1 dotyczy przeznaczenia wymagającego zgody, ust. 1a przewiduje wyjątek dla terenów, dla których MPZP się nie sporządza, a art. 10a wyłącza grunty rolne w granicach administracyjnych miast z rozdziału 2.

Stawka zależy od pochodzenia gleby i klasoużytku. Dla gruntów ornych i sadów klas IVa-IVb pochodzenia mineralnego art. 12 ust. 7 nie podaje stawki, więc nie ma należności z tej tabeli. Dla gleb organicznych tabela podaje 204 015 zł/ha dla IVa, 145 725 zł/ha dla IVb i 174 870 zł/ha dla łąk i pastwisk klasy IV. Opłata roczna wynosi 10% ustawowej należności przed pomniejszeniem jej o wartość rynkową gruntu; przy trwałym wyłączeniu uiszcza się ją przez 10 lat (art. 4 pkt 13 i art. 12 ust. 1). Należność jednorazową pomniejsza się o wartość gruntu według cen rynkowych (art. 12 ust. 6). Dla gleb organicznych klas IVa-IVb decyzja o wyłączeniu ma charakter deklaratoryjny, a wniosek jest wiążący (art. 11 ust. 1 i 1b). Szczegółowe obliczenia w [artykule o kosztach odrolnienia działki](https://dzialkopedia.pl/poradnik/ile-kosztuje-odrolnienie-dzialki) i w narzędziu [kalkulator odrolnienia](https://dzialkopedia.pl/kalkulator-odrolnienia).

### Klasy V, VI - brak należności dla gleb mineralnych

Dla gruntów rolnych klas V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego art. 12 ust. 7 nie podaje stawki, więc należność z tej tabeli wynosi 0 zł. Gleby pochodzenia organicznego klas IV-VI są w tabeli ujęte: dla gruntów ornych i sadów klasy V stawka wynosi 116 580 zł/ha, a klasy VI - 87 435 zł/ha. Ich wyłączenie wymaga decyzji (art. 11 ust. 1), a wniosek dotyczący organicznych klas IV-VI jest wiążący, zaś decyzja ma charakter deklaratoryjny (art. 11 ust. 1b). Organiczny charakter gleby sam w sobie nie tworzy zgody ministra z art. 7 ust. 2 pkt 1, która dotyczy klas I-III. Planowanie i wyłączenie to odrębne kwestie: sprawdź aktualny MPZP albo, gdy przepisy pozwalają, decyzję WZ oraz plan ogólny gminy. Sama klasa i stawka nie przesądzają o możliwości zabudowy. Dlatego po zweryfikowaniu klasy zawsze sprawdza się [MPZP i plan ogólny gminy](https://dzialkopedia.pl/poradnik/mpzp-jak-sprawdzic-plan-zagospodarowania-przestrzennego).

Klasa bonitacyjna ≠ kategoria geotechniczna – częsta i kosztowna pomyłka

## Klasa bonitacyjna ≠ kategoria geotechniczna – częsta i kosztowna pomyłka

To rozróżnienie warto powtórzyć osobno, bo na forach kupujących powraca regularnie. Klasa bonitacyjna i kategoria geotechniczna opisują dwie zupełnie różne właściwości tego samego gruntu i wynikają z dwóch odrębnych systemów prawnych.

Klasa bonitacyjna (I-VI) ocenia wartość rolniczą gleby – jakość poziomu próchnicznego, granulację, pH, układ poziomów do głębokości 1,5 m, warunki wodne potrzebne dla upraw. Wynika z rozporządzenia RM z 12.09.2012 r. (Dz.U. 2012 poz. 1246) i Ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Kategoria geotechniczna obiektu (pierwsza, druga lub trzecia) dotyczy warunków posadawiania i zakresu badań. Projektant określa ją na podstawie badań geotechnicznych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. 2012 poz. 463).

W praktyce gleba klasy II (np. czarnoziem) może mieć kiepską nośność – wysoka zawartość próchnicy i organiki sprzyja osiadaniu pod obciążeniem. Z kolei piasek (gleba klasy V lub VI z punktu widzenia rolnictwa) jest często doskonałym podłożem dla domu jednorodzinnego – nośny, odporny na wysadziny, dobrze drenujący. Dlatego ocena „klasa V – słaby grunt, więc dom postawię tanio” jest myląca: pod fundament potrzebne jest [badanie geotechniczne](https://dzialkopedia.pl/poradnik/badania-gruntu-przed-zakupem-dzialki), nie wypis klasyfikacji gleboznawczej. Standardowe badanie dla domu jednorodzinnego kosztuje 1 500 – 3 000 PLN i obejmuje 3-6 sondowań do głębokości 4-6 m oraz opracowanie dokumentacji geotechnicznej.

Pełna analiza działki

Audyt Działki - 149 zł

Plan ogólny, MPZP, WZ, ryzyka i wycena - 29 sekcji dla jednej, konkretnej działki.

[Zobacz przykładowy audyt](https://dzialkopedia.pl/audyt-dzialki/przyklad)

Jak klasa bonitacyjna wpływa na cenę działki i podatek rolny?

## Jak klasa bonitacyjna wpływa na cenę działki i podatek rolny?

Klasa wpływa na cenę działki w trzech kanałach: bezpośrednio przez podatek rolny, pośrednio przez koszt odrolnienia, a najmocniej przez przeznaczenie planistyczne (działka klasy III z zabezpieczonym MPZP rolnym ma inną cenę niż identyczna geometrycznie działka klasy V z funkcją MN w MPZP). Porównuj działki o podobnym przeznaczeniu planistycznym, położeniu i stanie prawnym. Sam symbol klasy nie daje uniwersalnego przelicznika ceny.

Podatek rolny - regulowany Ustawą z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. 2025 poz. 1344 t.j.) - zależy od powierzchni, rodzaju użytku i klasy w EGiB oraz od okręgu podatkowego gminy. Ustawa przewiduje cztery okręgi i różne współczynniki dla poszczególnych użytków, dlatego jednego przelicznika nie stosuje się do każdej działki. Dla gruntów gospodarstw rolnych stawka wynosi równowartość 2,5 q żyta za hektar przeliczeniowy, a dla pozostałych gruntów rolnych ustawa przewiduje 5 q za hektar fizyczny (art. 6 ust. 1). Gmina może obniżyć przyjętą cenę żyta (art. 6 ust. 2-3). Użytki rolne klas V, VI i VIz są zwolnione z podatku na warunkach art. 12 ust. 1 pkt 1; sama litera klasy nie wystarczy po zmianie użytku lub kategorii podatkowej.

Jeśli po wyłączeniu zmienia się użytek na zabudowany (B), sposób opodatkowania może przejść na podatek od nieruchomości według stawek gminnych. Sprawdź wtedy dane EGiB i uchwałę właściwej gminy, zamiast przenosić stawkę z innej działki. Cenę rynkową porównywalnych działek w powiecie sprawdzisz w narzędziu [Sprawdź działkę](https://dzialkopedia.pl/sprawdz-dzialke) opartym na danych Rejestru Cen Nieruchomości i transakcjach powiatowych GUGiK.

Mapa glebowo-rolnicza IUNG-PIB – po co i kiedy z niej korzystać

## Mapa glebowo-rolnicza IUNG-PIB – po co i kiedy z niej korzystać

Mapy glebowo-rolnicze w skali 1:25 000 (mapa szczegółowa) i 1:100 000 (przeglądowa) prowadzi Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy (IUNG-PIB). Pokazują kompleksy glebowo-rolnicze – jednostki łączące typ gleby, klasę bonitacyjną i lokalne warunki klimatyczne. Dla gruntów ornych wyodrębniono 14 kompleksów (kompleks 1 – pszenny bardzo dobry, kompleks 2 – pszenny dobry, kompleks 4 – żytni bardzo dobry, kompleks 7 – żytni słaby, kompleks 9 – zbożowo-pastewny mocny, kompleks 14 – gruntów ornych górskich); dla użytków zielonych – 3 kompleksy (1z – bardzo dobry i dobry, 2z – średni, 3z – słaby i bardzo słaby).

Dla kupującego działkę pod zabudowę mapa pełni rolę kontekstową – nie zastępuje wypisu z EGiB, ale pozwala odpowiedzieć na trzy ważne pytania. Pierwsze: czy okolica jest długoterminowo chroniona przed zabudową rozproszoną – kompleksy 1-3 to gleby, których właściciele rzadko sprzedają, a gminy chętnie chronią planistycznie. Drugie: czy w okolicy są pasma słabszych gleb, które historycznie szły na sprzedaż jako działki budowlane (kompleksy 6-8). Trzecie: jak gleba wpływa na warunki ogrodnicze – kompleks 9 (zbożowo-pastewny mocny) sprzyja sadowi, kompleks 14 (górskie) wymaga starannego doboru roślin.

Dostęp do mapy: cyfrowo w zasobach IUNG-PIB na [iung.pl](https://www.iung.pl/) (część warstw bezpłatnie, część komercyjnie), w niektórych powiatowych portalach SIP (np. SIP Mazowsza), w starostwie powiatowym (papierowy podkład). Mapa nie ma mocy prawnej w transakcji – tę funkcję pełni wypis z EGiB ze starostwa – natomiast jest niezastąpiona w ocenie szerszego kontekstu i sprawdzaniu zgodności wpisu w EGiB z faktycznymi warunkami glebowymi okolicy.

Najczęstsze pułapki kupujących – co umyka przy ocenie klasy

## Najczęstsze pułapki kupujących – co umyka przy ocenie klasy

Sześć błędów powtarza się w transakcjach rolnych i okołozabudowowych niezależnie od regionu. Każdy z nich można rozbroić, jeśli wiadomo, czego szukać w wypisie z EGiB i jakie pytania zadać sprzedającemu albo doradcy.

- **Mylenie klasy z kategorią geotechniczną.** Najczęstszy – opisany szczegółowo w sekcji „Klasa ≠ kategoria geotechniczna”. Kupujący zakłada, że klasa VI = słaby grunt pod dom, a klasa II = mocny grunt pod dom. Jest odwrotnie lub niezależnie.
- **Ignorowanie obowiązku planistycznego dla klas V–VI.** „Mineralna klasa VI ma stawkę 0 zł, więc mogę budować bez przeszkód” - częsta interpretacja, która pomija fakt, że nadal potrzebny jest aktualny MPZP z funkcją zabudowy lub WZ.
- **Niedoczytanie symbolu Lz/RVI lub Lz/PsV.** „Lz” oznacza grunt zadrzewiony i zakrzewiony – sukcesję leśną na słabej glebie. W praktyce wycięcie drzew wymaga zezwolenia z Ustawy o ochronie przyrody (Dz.U. 2024 poz. 1478 t.j.) lub tytułu wykonalności, a sam fakt sukcesji bywa pretekstem do odmowy WZ („teren leśny zwyczajowy”).
- **Gleby organiczne i torfowe (T).** Gleby torfowe i mursze (oznaczane „T” w klasoużytku) w klasach IV-VI wymagają decyzji o wyłączeniu z produkcji (art. 11 ust. 1 i 1b), a art. 12 ust. 7 podaje dla nich dodatnie stawki zależne od klasy i użytku. Ich pochodzenie nie oznacza automatycznie zgody ministra; planowanie sprawdza się odrębnie. Częsty problem przy działkach nad jeziorami i w dolinach rzek.
- **Nieaktualne wpisy w EGiB po melioracjach.** Działki, na których w latach 70.–90. przeprowadzono melioracje odwadniające, czasem mają klasę zaniżoną o jeden szczebel (V zamiast IVb). Aktualizacja klasyfikacji u klasyfikatora gleboznawczego (sposób 4) może być opłacalna, gdy zmienia obowiązki lub należność przy wyłączeniu z produkcji; sama klasa IVb nie przesądza o ścieżce planistycznej.
- **Pomieszanie klasy I-VI dla GO i UZ.** Klasy I-VI dla gruntów ornych (R) i dla użytków zielonych (Ł, Ps) są niezależne, choć wyglądają identycznie. ŁIII to nie to samo, co RIII – kryteria klasyfikacji łąki uwzględniają wilgotność i skład botaniczny darni, a nie tylko profil glebowy.

Najczęściej zadawane pytania

## Najczęściej zadawane pytania

Co to jest klasa bonitacyjna gruntu?

Klasa bonitacyjna to urzędowa ocena jakości rolniczej gleby w skali I-VI, gdzie I oznacza glebę najlepszą, a VI – najsłabszą. Klasyfikację prowadzi się na podstawie 9 typów gleb i ich profilu (m.in. czarnoziemy, mady rzeczne, gleby brunatne, bielicowe, piaski) zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 12 września 2012 r. (Dz.U. 2012 poz. 1246). Wynik wpisany jest do ewidencji gruntów i budynków (EGiB) razem z symbolem użytku rolnego (np. RIVa = grunt orny klasy IVa). To nie jest „kategoria geotechniczna” gruntu pod fundament – to ocena rolniczej wartości produkcyjnej.

Jak sprawdzić klasę bonitacyjną działki?

Zacznij od podglądu Geoportalu Krajowego i dostępnych warstw EGiB. Warstwy konturów klasyfikacyjnych i użytków gruntowych nie są dostępne dla wszystkich powiatów, więc brak symbolu w podglądzie nie rozstrzyga, że działka go nie ma. Do transakcji zamów wypis albo wypis wraz z wyrysem w starostwie; opłata i termin zależą od rodzaju dokumentu i postaci, a czas przygotowania podaje urząd. Mapa IUNG-PIB jest uzupełnieniem rolniczego kontekstu i nie zastępuje danych EGiB.

Co oznaczają symbole RIVa, ŁIII, PsV w wypisie z EGiB?

To klasoużytki – złożone oznaczenia łączące użytek gruntowy z klasą bonitacyjną. Pierwsza litera (lub kilka) to symbol użytku: R – grunt orny, Ł – łąka trwała, Ps – pastwisko trwałe, S – sady, Br – grunt rolny zabudowany, Lz – grunt zadrzewiony i zakrzewiony, Ls – las, N – nieużytek. Cyfra rzymska (I-VI) to klasa bonitacyjna. Litera „a” lub „b” po cyfrze (IIIa, IIIb, IVa, IVb) różnicuje podklasy w obrębie tej samej liczby – „a” to gleba lepsza w danej klasie. RIVa oznacza więc grunt orny klasy IVa, ŁIII – łąkę klasy III, PsV – pastwisko klasy V.

Czy klasa bonitacyjna I–III zawsze blokuje budowę domu?

Nie zawsze. Poza granicami administracyjnymi miast zmiana przeznaczenia użytków rolnych klas I-III wymaga zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi (art. 7 ust. 2 pkt 1), chyba że grunt leży na obszarze uzupełnienia zabudowy (art. 7 ust. 2a). Gdy ta zgoda jest wymagana, zmianę przeznaczenia prowadzi się w MPZP (art. 7 ust. 1); art. 10a wyłącza grunty rolne w granicach miast z rozdziału 2. Późniejsze wyłączenie z produkcji i należność sprawdza się według art. 11 i art. 12, a sama klasa nie przesądza o możliwości budowy.

Ile kosztuje odrolnienie działki klasy IV?

Należność zależy od pochodzenia gleby i klasoużytku. Dla gruntów ornych i sadów klas IVa-IVb pochodzenia mineralnego art. 12 ust. 7 nie podaje stawki, więc nie ma należności z tej tabeli. Dla gleb organicznych art. 11 ust. 1 wymaga decyzji o wyłączeniu, a tabela podaje 204 015 zł/ha dla IVa, 145 725 zł/ha dla IVb i 174 870 zł/ha dla łąk i pastwisk klasy IV. Opłata roczna wynosi 10% ustawowej należności przed pomniejszeniem jej o wartość rynkową gruntu; przy trwałym wyłączeniu uiszcza się ją przez 10 lat (art. 4 pkt 13 i art. 12 ust. 1). Pełne wyliczenia, zwolnienia (art. 12a - własne cele mieszkaniowe do 5 arów) i przykłady w artykule o kosztach odrolnienia.

Czy klasa bonitacyjna może się zmienić?

Tak. Klasyfikację prowadzi starosta z urzędu albo na wniosek właściciela lub władającego ujawnionego w EGiB. Czynności terenowe i projekt wykonuje klasyfikator upoważniony przez starostę, a starosta wydaje decyzję o ustaleniu klasyfikacji; po decyzji wynik jest ujawniany w EGiB (§ 3 i § 5 rozporządzenia RM z 12 września 2012 r., Dz.U. 2012 poz. 1246). Zmiana użytku po decyzji o wyłączeniu z produkcji jest odrębną czynnością i sama nie oznacza zmiany klasy gleby.

Czy mapa glebowo-rolnicza zastępuje wypis z EGiB?

Nie. Mapa glebowo-rolnicza prowadzona przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy (IUNG-PIB) w skali 1:25 000 i 1:100 000 jest zasobem rolniczym i naukowym – pokazuje kompleksy glebowo-rolnicze, typy gleb, ich przydatność dla upraw. Dane operacyjne i prawne (klasa konkretnej działki, granice klasyfikacyjne, klasoużytek) są w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez starostę, na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. (Dz.U. 2024 poz. 219 t.j. ze zm., zmienione Dz.U. 2024 poz. 1954). Do transakcji potrzebny jest wypis ze starostwa. Podgląd dostępnych dla danego powiatu warstw EGiB na geoportal.gov.pl może pomóc na początku, ale nie zastępuje dokumentu ani mapy IUNG.

Czy klasa bonitacyjna mówi coś o nośności gruntu pod fundament?

Nie. To częsta i kosztowna pomyłka. Klasa bonitacyjna ocenia rolniczą wartość gleby - pH, próchnicę, granulację, układ poziomów glebowych do głębokości 1,5 m i możliwości uprawy. Nośność gruntu pod fundamenty ocenia się w badaniu geotechnicznym, a przepisy wyróżniają pierwszą, drugą i trzecią kategorię geotechniczną obiektu (rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych, Dz.U. 2012 poz. 463). Gleba klasy II (np. czarnoziem) może mieć słabą nośność po deszczach, a gleba klasy V (np. piasek) może być świetnym podłożem dla domu jednorodzinnego. Dla zabudowy potrzebne jest badanie geotechniczne, nie wypis klasyfikacji gleboznawczej.

Czy klasa V lub VI oznacza, że na pewno mogę budować dom?

Nie automatycznie. Dla mineralnych gruntów klas V i VI art. 12 ust. 7 nie podaje należności, więc z tej tabeli wynika 0 zł; dla gleb organicznych klas IV-VI ustawa podaje dodatnie stawki, a art. 11 ust. 1 i 1b przewiduje decyzję o wyłączeniu. Brak należności oraz brak zgody ministra z art. 7 ust. 2 nie przesądzają o zabudowie: sprawdź właściwy instrument planistyczny, w tym MPZP albo - gdy przepisy na to pozwalają - WZ. Bez wymaganych dokumentów grunt pozostaje rolny. „Klasa VI to wolna budowa” to mit.

Co to są kompleksy przydatności rolniczej gleb?

Kompleksy przydatności rolniczej to klasyfikacja użytkowa stosowana przez IUNG-PIB na mapach glebowo-rolniczych, wyodrębniająca 14 kompleksów dla gruntów ornych (m.in. 1 – pszenny bardzo dobry, 4 – żytni bardzo dobry, 7 – żytni słaby, 9 – zbożowo-pastewny mocny) i 3 dla użytków zielonych. Kompleks łączy typ gleby, klasę bonitacyjną i lokalne warunki klimatyczne, by pokazać, jakie uprawy się opłacają. Dla kupującego działkę pod zabudowę kompleks nie ma mocy prawnej (decyduje klasa wpisana do EGiB), ale jest dobrym pretekstem do oceny, czy okoliczne grunty są w długim terminie chronione (kompleksy 1-3 to grunty zwykle nie wystawiane na sprzedaż przez gospodarstwa).

## Podsumowanie

Klasa bonitacyjna I-VI to urzędowa ocena rolniczej wartości gleby, wpisana razem z symbolem użytku do ewidencji gruntów i budynków jako klasoużytek (RIVa, ŁIII, PsV, Br/RV itd.). Decyduje o reżimie ochronnym przy zmianie przeznaczenia na cele nierolnicze: klasy I-III mogą wymagać zgody ministra w przypadkach z art. 7 ust. 2 pkt 1, z wyjątkami z ust. 2a i art. 10a. Dla mineralnych klas IV-VI art. 12 ust. 7 nie podaje należności, a dla organicznych klas IV-VI tabela przewiduje dodatnie stawki zależne od klasy i użytku oraz decyzję o wyłączeniu z produkcji. Opłata roczna wynosi 10% ustawowej należności przed pomniejszeniem jej o wartość rynkową gruntu, a przy trwałym wyłączeniu jest pobierana przez 10 lat. Zacznij od podglądu geoportal.gov.pl, pamiętając, że zakres warstw EGiB zależy od powiatu. Do transakcji zamów wypis albo wyrys w starostwie; opłata i termin zależą od rodzaju dokumentu i postaci. Przy rozbieżności złóż do starosty wniosek o klasyfikację lub jej aktualizację. Klasa bonitacyjna nie jest kategorią geotechniczną – pod fundament potrzebne jest badanie geotechniczne, nie wypis klasyfikacyjny.

Powiązane artykuły

[PoradnikLegenda Geoportalu: oznaczenia i koloryKody użytków EGiB, symbol i1, klasy bonitacyjne oraz kolory i style linii.](https://dzialkopedia.pl/poradnik/oznaczenia-na-mapie-dzialki-legenda)

Poradnik

## Powiązane narzędzia

[Sprawdź działkęKlasa bonitacyjna, MPZP, plan ogólny, strefy ochronne i koszt odrolnienia w jednym audycie.](https://dzialkopedia.pl/sprawdz-dzialke)

[Kalkulator odrolnieniaNależność i opłaty roczne za wyłączenie z produkcji wg klasy gruntu i pochodzenia gleby (UoOgR Dz.U. 2024 poz. 82 t.j.).](https://dzialkopedia.pl/kalkulator-odrolnienia)

[Mapa działekInteraktywna mapa działek z planem ogólnym, MPZP i transakcjami z Rejestru Cen Nieruchomości.](https://dzialkopedia.pl/mapa)

Poradnik

## Powiązane artykuły

[Ile kosztuje odrolnienie działkiPełne stawki według klasy i pochodzenia gleby, opłata roczna 10% ustawowej należności przed pomniejszeniem przez 10 lat, zwolnienie art. 12a (5 arów na cele mieszkaniowe), przykłady.](https://dzialkopedia.pl/poradnik/ile-kosztuje-odrolnienie-dzialki)

[Kupno działki rolnejKto może kupić działkę rolną (UKUR), prawo pierwokupu KOWR, obowiązki rolne, scenariusze konwersji rolnej w budowlaną.](https://dzialkopedia.pl/poradnik/kupno-dzialki-rolnej)

[Budowa domu na działce rolnejZabudowa zagrodowa, klasy V-VI i planowanie, MPZP vs WZ, scenariusze odrolnienia pod dom jednorodzinny.](https://dzialkopedia.pl/poradnik/budowa-domu-na-dzialce-rolnej)

[Badania gruntu przed zakupem działkiPierwsza, druga i trzecia kategoria geotechniczna, badanie geotechniczne dla domu jednorodzinnego, koszt 1 500-3 000 PLN, kiedy zlecać.](https://dzialkopedia.pl/poradnik/badania-gruntu-przed-zakupem-dzialki)

[Jak sprawdzić MPZPPlan miejscowy, plan ogólny gminy, decyzja WZ – kolejność weryfikacji przed zakupem działki.](https://dzialkopedia.pl/poradnik/mpzp-jak-sprawdzic-plan-zagospodarowania-przestrzennego)

[Klasa bonitacyjna – definicja słownikowaKrótka definicja: skala I-VI, EGiB, podstawa prawna, powiązania z odrolnieniem.](https://dzialkopedia.pl/slownik/klasa-bonitacyjna)

Źródła danych
- Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych – Dz.U. 2024 poz. 82 t.j. - art. 7 (zasady zmiany przeznaczenia; gdy zgoda z ust. 2 jest wymagana, MPZP; wyjątek dla obszaru uzupełnienia zabudowy w ust. 2a), art. 10a (wyłączenie gruntów rolnych w granicach administracyjnych miast z rozdziału 2), art. 11 (decyzja o wyłączeniu dla klas I-III oraz organicznych IV-VI), art. 4 pkt 13 (opłata roczna 10% należności ustawowej przed pomniejszeniem o wartość rynkową gruntu przez 10 lat przy trwałym wyłączeniu), art. 12 ust. 1 (należność i opłaty po faktycznym wyłączeniu), art. 12 ust. 6 (pomniejszenie o wartość rynkową gruntu), art. 12 ust. 7 (stawki dla mineralnych I-IIIb i organicznych IVa-VI; brak pozycji dla mineralnych IV-VI), art. 12a (zwolnienie do 5 arów na własne cele mieszkaniowe)
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów – Dz.U. 2012 poz. 1246 – taksonomia klas I-VI dla gleb mineralnych, klas I-VI dla użytków zielonych (z podklasami a, b), 9 typów gleb (czarnoziemy, gleby brunatne, bielicowe, mady, rędziny, czarne ziemie, gleby torfowe, piaski, gleby antropogeniczne), kryteria i procedura klasyfikacji; § 3 i § 5 wskazują starostę oraz klasyfikatora upoważnionego przez starostę
- Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – Dz.U. 2024 poz. 219 t.j. (zmienione Dz.U. 2024 poz. 1954) – zawartość EGiB, symbole użytków gruntowych (R, Ł, Ps, S, Br, Lz, Ls, N), klasoużytki, prowadzenie ewidencji przez starostę, dane udostępniane w wypisie i wyrysie
- Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym – Dz.U. 2025 poz. 1344 t.j. - art. 4 (hektar przeliczeniowy zależy od użytku, klasy w EGiB i okręgu podatkowego), art. 6 (stawka 2,5 q żyta dla gospodarstw rolnych i 5 q dla pozostałych gruntów rolnych), art. 12 ust. 1 pkt 1 (warunkowe zwolnienie użytków rolnych klas V, VI i VIz)
- Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych – Dz.U. 2012 poz. 463 - § 4 ust. 4-5 (kategorię geotechniczną obiektu określa projektant na podstawie badań), § 6 (zakres badań zależny od kategorii) i § 7 (opinia geotechniczna dla wszystkich kategorii oraz dodatkowa dokumentacja dla drugiej i trzeciej kategorii)
- Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne – Dz.U. 2024 poz. 1151 t.j. ze zm. (Dz.U. 2024 poz. 1824, Dz.U. 2025 poz. 1019, Dz.U. 2025 poz. 1542) – art. 4 (zasób geodezyjny i kartograficzny), art. 24 i 24b (ewidencja gruntów i budynków, klasyfikacja gleboznawcza jako element zasobu), art. 40a i tabela 11 załącznika (opłaty za wypis i wyrys)
- Główny Urząd Geodezji i Kartografii - EGiB w Geoportalu – [https://www.geoportal.gov.pl/pl/dane/ewidencja-gruntow-i-budynkow-egib/](https://www.geoportal.gov.pl/pl/dane/ewidencja-gruntow-i-budynkow-egib/) - warstwy działek ewidencyjnych z powiatów, numery działek i budynki; warstwy konturów klasyfikacyjnych i użytków gruntowych nie są dostępne dla wszystkich powiatów, a warstwa uzupełniająca LPIS ma charakter poglądowy
- Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy (IUNG-PIB) – Jednostka badawczo-rozwojowa nadzorowana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi – autor map glebowo-rolniczych w skali 1:25 000 i 1:100 000, definicji kompleksów przydatności rolniczej (14 dla gruntów ornych, 3 dla użytków zielonych) oraz aktualnej metodyki klasyfikacji gleboznawczej ([https://www.iung.pl](https://www.iung.pl) )

## Cytowanie

Podaj nazwę „Działkopedia” oraz link https://dzialkopedia.pl/poradnik/klasa-bonitacyjna-gruntu-jak-sprawdzic.