# Podatek rolny 2026: stawki 166,05 i 332,10 zł za hektar

Stawki maksymalne podatku rolnego na 2026 r. wynoszą 166,05 zł od hektara przeliczeniowego gruntów gospodarstwa rolnego i 332,10 zł od hektara fizycznego pozostałych gruntów rolnych; obie oblicza się od ceny żyta 66,42 zł za decytonę z Komunikatu Prezesa GUS (M.P. 2025 poz. 1085). Użytki rolne klasy V, VI i VIz są zwolnione z mocy prawa, a rada gminy może obniżyć cenę żyta uchwałą.

Źródło: https://dzialkopedia.pl/poradnik/podatek-rolny-stawki-i-zwolnienia

Aktualizacja: 2026-09-12. Działkopedia.

Cena żyta GUS na 2026 r.

66,42 zł/dt

Grunty gospodarstwa rolnego

166,05 zł/ha przeliczeniowy

Pozostałe grunty rolne

332,10 zł/ha fizyczny

Raty (UoP art. 6a ust. 6)

15.03 / 15.05 / 15.09 / 15.11

Najważniejsze w skrócie

**Cena żyta GUS na 2026 r. = 66,42 zł/dt** (Komunikat Prezesa GUS z 20.10.2025, M.P. 2025 poz. 1085) - o około 23,1% mniej niż cena żyta 86,34 zł/dt przyjęta na 2025 r. Stawki wyliczane na podstawie ceny żyta spadają w tym samym stosunku.

**Dwie stawki maksymalne** - 166,05 zł od hektara przeliczeniowego gruntów gospodarstwa rolnego i 332,10 zł od hektara fizycznego pozostałych gruntów rolnych. Rada gminy może uchwałą obniżyć cenę żyta na potrzeby wymiaru podatku (art. 6 ust. 3 UoP).

**Hektar przeliczeniowy** powstaje z hektara fizycznego pomnożonego przez przelicznik zależny od rodzaju użytku, klasy i okręgu podatkowego (art. 4 ust. 5 UoP). Dotyczy tylko gruntów gospodarstwa rolnego. Dla gruntu ornego klasy IVa przelicznik wynosi 1,10 w okręgu I i 1,00 w okręgu II. [Pełny łańcuch klasa → ha przel.](https://dzialkopedia.pl/poradnik/klasa-bonitacyjna-gruntu-jak-sprawdzic) opisany w sąsiednim poradniku.

**Klasy V, VI i VIz zwolnione z mocy prawa** (art. 12 ust. 1 pkt 1 UoP) - bez wniosku i bez podziału na grunty mineralne i organiczne. Art. 12 ust. 1 wymienia łącznie trzynaście kategorii zwolnień, w tym użytki ekologiczne, grunty pod wałami przeciwpowodziowymi, grunty wpisane do rejestru zabytków i grunty rodzinnych ogrodów działkowych.

**Cztery terminy rat: 15.03, 15.05, 15.09, 15.11** (art. 6a ust. 6). Podatek do 100 zł płaci się jednorazowo w terminie pierwszej raty (art. 6a ust. 10a). Osoba fizyczna składa formularz IR-1 w ciągu 14 dni od zdarzenia; osoba prawna deklarację DR-1 do 15 stycznia.

Dane aktualne na wrzesień 2026. Podstawa prawna: ustawa o podatku rolnym (Dz.U. 2025 poz. 1344 t.j.), Komunikat Prezesa GUS z 20.10.2025 r. (M.P. 2025 poz. 1085), Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622 t.j.). Cena żyta GUS publikowana corocznie do 20 października na rok następny - aktualizacja artykułu po październiku 2026 r.

Co to jest podatek rolny i kto go płaci?

## Co to jest podatek rolny i kto go płaci?

Podatek rolny płaci właściciel gruntu sklasyfikowanego w ewidencji gruntów i budynków (EGiB) jako użytek rolny; płacą go także posiadacz samoistny i użytkownik wieczysty (art. 3 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o podatku rolnym). Posiadacz bez prawa własności jest podatnikiem tylko przy gruntach Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego: gdy posiadanie wynika z umowy lub innego tytułu prawnego, na przykład z umowy z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a), albo gdy jest bez tytułu prawnego (lit. b) - poza gruntami Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa i w zarządzie Lasów Państwowych, gdzie podatnikami są jednostki KOWR i Lasów Państwowych. Zwykły dzierżawca płaci podatek tylko przy dzierżawie zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników albo o rentach strukturalnych (art. 3 ust. 3). Wymiar należy do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego dla położenia gruntu, a wpływy zasilają budżet gminy. Reguluje to ustawa z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. 2025 poz. 1344 t.j., obwieszczenie Marszałka Sejmu RP z 26 września 2025 r.).

Podatek dotyczy gruntów oznaczonych w EGiB symbolami R (grunty orne), Ł (łąki trwałe), Ps (pastwiska trwałe), S (sady) i Br (grunty rolne zabudowane). Lasy (symbol Ls) podlegają odrębnemu podatkowi leśnemu. Klasyfikacja w ewidencji jest punktem wyjścia, ale nie rozstrzyga sama: użytek rolny zajęty na działalność gospodarczą inną niż rolnicza podlega podatkowi od nieruchomości. Grunt i stojący na nim budynek ocenia się osobno - dom jednorodzinny na gruncie niewyłączonym z produkcji rolnej nie zmienia kategorii samego gruntu.

Ustawa dzieli grunty na dwie kategorie i to od nich zależy stawka. Gospodarstwo rolne (art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym) to obszar gruntów o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha albo 1 hektar przeliczeniowy, będący własnością lub w posiadaniu jednej osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej. Liczy się więc łączny areał, nie pojedyncza działka. Pozostałe grunty rolne, czyli grunty poniżej tego progu, w tym działki rekreacyjne, siedliska na kilku arach i fragmenty po podziale, są objęte stawką dwukrotnie wyższą.

Masz na oku konkretną działkę?Sprawdź jej plan, dojazd, media i ryzyka za darmo.

Ile wynosi podatek rolny w 2026 r.?

## Ile wynosi podatek rolny w 2026 r.?

Stawki maksymalne na 2026 r. to 166,05 zł od hektara przeliczeniowego gruntów gospodarstwa rolnego i 332,10 zł od hektara fizycznego pozostałych gruntów rolnych. Obie kwoty wynikają z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku rolnym: dla gruntów gospodarstwa rolnego stosuje się równowartość 2,5 q żyta, a dla pozostałych gruntów rolnych - 5 q, przy cenie 66,42 zł za 1 dt. Cenę ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) w Monitorze Polskim do 20 października na rok następny, jako średnią cenę skupu za 11 kwartałów.

Cena na 2026 r. pochodzi z Komunikatu Prezesa GUS z 20 października 2025 r. (M.P. 2025 poz. 1085): 66,42 zł za 1 dt, czyli za decytonę równą 100 kg, oznaczaną też jako 1 q. To o około 23,1% mniej niż cena żyta 86,34 zł/dt przyjęta na 2025 r. Stawki wyliczane na podstawie ceny żyta spadają w tym samym stosunku, ale nie musi spaść podatek konkretnego właściciela: decyduje też powierzchnia, klasa gruntu i uchwała gminy.

| Stawki maksymalne podatku rolnego w latach 2024-2026 | Rok podatkowy | Cena żyta GUS (zł/dt) | Komunikat (M.P.) | Stawka gosp. rolne (2,5 q × ha przel.) | Stawka pozostałe (5 q × ha) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2024 | 89,63 | 2023 poz. 1129 | 224,08 zł | 448,15 zł | |
| 2025 | 86,34 | 2024 poz. 891 | 215,85 zł | 431,70 zł | |
| 2026 | 66,42 | 2025 poz. 1085 | 166,05 zł | 332,10 zł | |

Wg rocznego Komunikatu Prezesa GUS o średniej cenie skupu żyta. Rada gminy może obniżyć cenę żyta uchwałą na obszarze gminy.

Wszystkie stawki to wartości maksymalne wynikające z formuły ustawowej. Rada gminy na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy o podatku rolnym może w drodze uchwały obniżyć cenę żyta przyjmowaną do wymiaru podatku rolnego na obszarze gminy - wówczas stawki efektywne są niższe od pokazanych.

Rada gminy może obniżyć cenę skupu żyta przyjmowaną do obliczenia podatku na obszarze gminy (art. 6 ust. 3 UoP). Cenę przyjętą w danej gminie sprawdzisz w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu gminy albo w decyzji wymiarowej. Bez takiej uchwały stosuje się cenę z komunikatu Prezesa GUS bez zmian.

Co to jest hektar przeliczeniowy i jak obliczyć podatek na jego podstawie?

## Co to jest hektar przeliczeniowy i jak obliczyć podatek na jego podstawie?

Hektar przeliczeniowy to powierzchnia gruntu pomnożona przez przelicznik zależny od rodzaju użytku, klasy bonitacyjnej i okręgu podatkowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy o podatku rolnym). Stosuje się go wyłącznie do gruntów gospodarstwa rolnego. Dla pozostałych gruntów rolnych podstawą jest liczba hektarów wprost z ewidencji, bez przelicznika (art. 4 ust. 1 pkt 2). Dlatego dwie sąsiednie działki tej samej wielkości mogą dać różny podatek: w gospodarstwie rolnym na wynik wpływają rodzaj użytku, jego klasa i okręg podatkowy, a poza gospodarstwem - tylko uchwała gminy obniżająca cenę żyta.

Ustawa dzieli kraj na cztery okręgi podatkowe (art. 4 ust. 4 UoP), wyznaczone według warunków ekonomicznych oraz produkcyjno-klimatycznych. Zanim odczytasz przelicznik, ustal okręg właściwy dla gminy, rodzaj użytku i jego klasę - pomyłka w którymkolwiek z tych elementów zmienia wynik. Pełny łańcuch interpretacji symboli RIVa, ŁIII i PsV znajdziesz w [przewodniku po klasie bonitacyjnej gruntu](https://dzialkopedia.pl/poradnik/klasa-bonitacyjna-gruntu-jak-sprawdzic).

Przeliczniki gruntów ornych maleją wraz z klasą i z numerem okręgu. Klasa I to 1,95 hektara przeliczeniowego w okręgu I, 1,80 w okręgu II, 1,65 w III i 1,45 w IV. Klasa II - 1,80, 1,65, 1,50 i 1,35. Klasa IIIa - 1,65, 1,50, 1,40 i 1,25. Klasa IIIb - 1,35, 1,25, 1,15 i 1,00. Klasa IVa - 1,10, 1,00, 0,90 i 0,80. Klasa IVb - 0,80, 0,75, 0,65 i 0,60. Klasa V - 0,35, 0,30, 0,25 i 0,20. Klasa VI - 0,20, 0,15, 0,10 i 0,05.

| Przeliczniki powierzchni gruntów ornych (R) według klasy i okręgu podatkowego | Klasa | Okręg I | Okręg II | Okręg III | Okręg IV | Podatek za 1 ha, okręg I (zł) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| I | 1,95 | 1,80 | 1,65 | 1,45 | 323,80 | |
| II | 1,80 | 1,65 | 1,50 | 1,35 | 298,89 | |
| IIIa | 1,65 | 1,50 | 1,40 | 1,25 | 273,98 | |
| IIIb | 1,35 | 1,25 | 1,15 | 1,00 | 224,17 | |
| IVa | 1,10 | 1,00 | 0,90 | 0,80 | 182,66 | |
| IVb | 0,80 | 0,75 | 0,65 | 0,60 | 132,84 | |
| V | 0,35 | 0,30 | 0,25 | 0,20 | 0 - zwolnienie | |
| VI | 0,20 | 0,15 | 0,10 | 0,05 | 0 - zwolnienie | |

Art. 4 ust. 5 ustawy o podatku rolnym (Dz.U. 2025 poz. 1344 t.j.). Dla gruntów ornych ustawa podaje przeliczniki wyłącznie dla klas I, II, IIIa, IIIb, IVa, IVb, V i VI - klasy III i IV występują wyłącznie w tabeli dla łąk i pastwisk, gdzie przeliczniki są osobne i niższe.

Klasy V, VI i VIz są zwolnione z podatku rolnego z mocy prawa (art. 12 ust. 1 pkt 1 UoP), więc ich przeliczniki służą już tylko do ustalenia, czy grunty tworzą gospodarstwo rolne. Klasa VIz nie występuje w tabeli przeliczników. Jeżeli przelicznika nie da się ustalić, 1 ha fizyczny liczy się jako 1 ha przeliczeniowy (art. 4 ust. 9 UoP).

Aby obliczyć kwotę podatku w złotych, wystarczy jedno mnożenie. Hektar gruntu ornego klasy IIIa w gospodarstwie rolnym to 1,65 hektara przeliczeniowego w okręgu I i 1,50 w okręgu II, czyli 273,98 zł albo 249,08 zł podatku w 2026 r. Ten sam hektar w klasie IVa daje 1,10 lub 1,00 hektara przeliczeniowego, a więc 182,66 zł albo 166,05 zł. W okręgu I podatek od hektara gruntu ornego wynosi więc 323,80 zł w klasie I, 298,89 zł w klasie II, 273,98 zł w IIIa, 224,17 zł w IIIb, 182,66 zł w IVa i 132,84 zł w IVb; w klasach V i VI podatku nie ma, bo grunty te są zwolnione. W trzech typowych sytuacjach obliczenia wyglądają tak:

Przykłady obliczenia (rok podatkowy 2026)

- **Gospodarstwo rolne, 2 ha gruntu ornego klasy IVa w okręgu I.** 2 ha × 1,10 = 2,20 hektara przeliczeniowego. 2,20 × 166,05 zł = **365,31 zł rocznie**, czyli po ok. 91,33 zł na ratę. Ten sam grunt w okręgu II: 2 ha × 1,00 = 2,00 ha przeliczeniowego i 332,10 zł rocznie.
- **Działka rekreacyjna 0,5 ha klasy IVa (pozostałe grunty rolne).** Podstawą jest powierzchnia fizyczna, więc przelicznik klasy nie ma zastosowania: 0,5 × 332,10 zł = **166,05 zł rocznie** przed zaokrągleniem kwoty zobowiązania. Okręg podatkowy nie zmienia tego wyniku.
- **Siedlisko 0,3 ha gruntu ornego klasy VI.** Klasa VI jest zwolniona z mocy prawa - podatek **0 zł**. Informację IR-1 i tak trzeba złożyć, żeby organ podatkowy wiedział o gruncie.

Wszystkie trzy przykłady zakładają brak uchwały obniżającej cenę żyta w gminie i brak innego zwolnienia lub ulgi. Kwotę zobowiązania organ podatkowy zaokrągla w decyzji wymiarowej.

Roczny podatek rolny 2026 za hektar gruntu ornego w gospodarstwie rolnym, przeliczniki okręgu I. Dla klas nieobjętych zwolnieniem kwoty w okręgach II, III i IV są niższe. Klasy V, VI i VIz są zwolnione z mocy prawa w każdym okręgu (art. 12 ust. 1 pkt 1 UoP).

Kto składa IR-1, kto DR-1 i kiedy trzeba zapłacić ratę?

## Kto składa IR-1, kto DR-1 i kiedy trzeba zapłacić ratę?

Osoba fizyczna składa informację IR-1 w ciągu 14 dni od zdarzenia; osoba prawna i jednostka organizacyjna - deklarację DR-1 do 15 stycznia roku podatkowego. Podatek płaci się w czterech ratach: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada, proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego (art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym). Jeżeli kwota podatku nie przekracza 100 zł, całość jest płatna w terminie pierwszej raty (art. 6a ust. 10a).

Obowiązek podatkowy w podatku rolnym powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniało zdarzenie uzasadniające jego powstanie - najczęściej zakup, darowizna, spadkobranie albo zmiana klasyfikacji gruntu w EGiB (art. 6a ust. 1 UoP). Wygasa ostatniego dnia miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek (np. sprzedaż, wyłączenie z produkcji rolnej).

Osoby fizyczne składają „Informację o gruntach” na formularzu IR-1 w terminie 14 dni od zaistnienia zdarzenia. IR-1 składa się do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na położenie gruntu - w wersji papierowej, listem poleconym albo elektronicznie przez ePUAP lub system e-Podatki. Na podstawie informacji organ podatkowy wydaje decyzję ustalającą wysokość podatku rolnego na dany rok podatkowy i doręcza ją podatnikowi. Decyzja jest podstawą do zapłaty rat.

Osoby prawne (spółki, spółdzielnie, fundacje), jednostki organizacyjne (w tym spółki cywilne) oraz jednostki samorządu terytorialnego składają roczną deklarację DR-1 do 15 stycznia roku podatkowego oraz w terminie 14 dni od zaistnienia zmian w trakcie roku. DR-1 nie wymaga decyzji wymiarowej - podatnik sam ustala wysokość podatku i wpłaca go na rachunek urzędu gminy.

Raty są proporcjonalne do czasu trwania obowiązku podatkowego, więc po zakupie gruntu w trakcie roku płaci się tylko za miesiące od powstania obowiązku. Od zaległej raty organ podatkowy nalicza odsetki za zwłokę na podstawie Ordynacji podatkowej (Dz.U. 2026 poz. 622 t.j.).

Dwie ścieżki obowiązku informacyjnego w podatku rolnym wg statusu podmiotu (art. 6a ust. 1 i 6 ustawy o podatku rolnym, Dz.U. 2025 poz. 1344 t.j.).

Które grunty są zwolnione z podatku rolnego?

## Które grunty są zwolnione z podatku rolnego?

Najszersze zwolnienie obejmuje użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych (art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym). Działa z mocy prawa, bez wniosku, a przepis nie dzieli tych klas na grunty mineralne i organiczne. Poza nimi art. 12 ust. 1 wymienia dwanaście dalszych kategorii, od gruntów w pasie drogi granicznej po grunty rodzinnych ogrodów działkowych.

Podział na tryby jest ostry i wynika z art. 13d ust. 1: wniosku i decyzji wójta wymagają wyłącznie zwolnienia z art. 12 ust. 1 pkt 3-7 oraz z ust. 6. Pozostałe zwolnienia organ stosuje z urzędu, po stwierdzeniu, że przesłanki są spełnione. Zwolnienie na wniosek działa dopiero od pierwszego dnia miesiąca po złożeniu wniosku (art. 13d ust. 3), więc podatek za wcześniejsze miesiące nie zostanie objęty zwolnieniem.

| Zwolnienia z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku rolnym | Podstawa | Kategoria | Tryb |
| --- | --- | --- | --- |
| pkt 1 | Użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych | z mocy prawa | |
| pkt 2 | Grunty położone w pasie drogi granicznej | z mocy prawa | |
| pkt 3 | Grunty orne, łąki i pastwiska objęte melioracją - w roku, w którym uprawy zostały zniszczone wskutek robót drenarskich | na wniosek | |
| pkt 4 | Grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha, nabyte w drodze sprzedaży, oddane w użytkowanie wieczyste albo objęte w trwałe zagospodarowanie z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa | na wniosek | |
| pkt 5 | Grunty gospodarstw rolnych powstałe z zagospodarowania nieużytków - na 5 lat, licząc od roku następnego po zakończeniu zagospodarowania | na wniosek | |
| pkt 6 | Grunty gospodarstw rolnych otrzymane w drodze wymiany lub scalenia - na rok następujący po roku, w którym wymiany lub scalenia dokonano | na wniosek | |
| pkt 7 | Grunty gospodarstw rolnych, na których zaprzestano produkcji rolnej - nie więcej niż 20% użytków rolnych gospodarstwa i nie więcej niż 10 ha, na okres do 3 lat | na wniosek | |
| pkt 8 | Użytki ekologiczne | z mocy prawa | |
| pkt 9 | Grunty zajęte przez zbiorniki wody służące do zaopatrzenia ludności w wodę | z mocy prawa | |
| pkt 10 | Grunty pod wałami przeciwpowodziowymi i grunty położone w międzywalach | z mocy prawa | |
| pkt 11 | Grunty wpisane do rejestru zabytków, pod warunkiem zagospodarowania i utrzymania zgodnie z przepisami o ochronie zabytków | z mocy prawa | |
| pkt 12 | Działki przyzagrodowe członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych, którzy osiągnęli wiek emerytalny, są inwalidami I lub II grupy, mają znaczny albo umiarkowany stopień niepełnosprawności lub są niezdolni do pracy w gospodarstwie | z mocy prawa | |
| pkt 13 | Grunty położone na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, z wyjątkiem będących w posiadaniu podmiotów innych niż działkowcy lub stowarzyszenia ogrodowe | z mocy prawa | |

(Dz.U. 2025 poz. 1344 t.j.). Wszystkie trzynaście kategorii wymienionych w ust. 1; tryb zastosowania określa art. 13d ust. 1.

Pełna treść zwolnień dostępna w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku rolnym (Dz.U. 2025 poz. 1344 t.j.) - [eli.gov.pl/eli/DU/2025/1344](https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/1344). Kolumna „Tryb” odwzorowuje art. 13d ust. 1: wniosku i decyzji wójta wymagają zwolnienia z pkt 3-7 oraz z art. 12 ust. 6.

Jakie ulgi obniżają podatek rolny?

## Jakie ulgi obniżają podatek rolny?

Ustawa przewiduje trzy ulgi ustawowe z art. 13-13c: ulgę inwestycyjną, obniżenie na terenach podgórskich i górskich oraz ulgę z tytułu klęski żywiołowej. Zwolnienie wyłącza grunt z opodatkowania w całości, a ulga tylko pomniejsza naliczony podatek. Ulgi z art. 13 i 13c wójt przyznaje na wniosek, w drodze decyzji (art. 13d ust. 1). Poza katalogiem ustawowym rada gminy może uchwałą wprowadzić inne zwolnienia i ulgi przedmiotowe, z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej (art. 13e) - dlatego lokalną uchwałę warto sprawdzić w BIP gminy.

Przy zbiegu kilku tytułów kolejność jest ustalona: najpierw stosuje się obniżenie z art. 13b, potem zwolnienia z art. 12, na końcu ulgę inwestycyjną z art. 13. Każdą kolejną liczy się od podatku już pomniejszonego o poprzednią (art. 13d ust. 4).

- **Ulga inwestycyjna - art. 13 UoP.** Odliczenie od podatku 25% udokumentowanych rachunkami nakładów. Ustawa wymienia zamknięty katalog: budowę lub modernizację budynków inwentarskich służących do chowu, hodowli i utrzymywania zwierząt gospodarskich oraz obiektów służących ochronie środowiska, a także zakup i zainstalowanie deszczowni, urządzeń melioracyjnych i zaopatrzenia gospodarstwa w wodę oraz urządzeń do wykorzystywania na cele produkcyjne naturalnych źródeł energii: wiatru, biogazu, słońca i spadku wód. Ulgę przyznaje się po zakończeniu inwestycji, stosuje nie dłużej niż przez 15 lat, a wydatki nie mogą być sfinansowane w całości ani w części ze środków publicznych.
- **Obniżenie na terenach podgórskich i górskich - art. 13b UoP.** O wysokości obniżki decyduje klasa gruntu, a nie to, czy teren jest podgórski czy górski: 30% dla klas I, II, IIIa, III i IIIb oraz 60% dla klas IVa, IV i IVb. Za położone na takich terenach uważa się miejscowości, w których co najmniej połowa użytków rolnych leży powyżej 350 m n.p.m.; wykaz miejscowości w województwie ustala sejmik województwa.
- **Ulga z tytułu klęski żywiołowej - art. 13c UoP.** Ulga wchodzi w grę dopiero po formalnym wprowadzeniu stanu klęski żywiołowej w rozumieniu ustawy z 18 kwietnia 2002 r. Polega na zaniechaniu ustalenia albo poboru podatku w całości lub w części, w wysokości zależnej od rozmiarów strat w gospodarstwie; przy jej wymiarze uwzględnia się wysokość odszkodowania otrzymanego z tytułu ubezpieczenia ustawowego (art. 13c ust. 2). Przyznaje się ją za rok, w którym stan klęski wprowadzono, a jeżeli nastąpiło to po zapłaceniu podatku - w roku następnym.

Pełna analiza działki

Audyt Działki - 149 zł

Plan ogólny, MPZP, WZ, ryzyka i wycena - 29 sekcji dla jednej, konkretnej działki.

[Zobacz przykładowy audyt](https://dzialkopedia.pl/audyt-dzialki/przyklad)

Jak odwołać się od decyzji wójta w sprawie podatku rolnego?

## Jak odwołać się od decyzji wójta w sprawie podatku rolnego?

Odwołanie składa się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w ciągu 14 dni od doręczenia decyzji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (art. 220 § 1 i art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, Dz.U. 2026 poz. 622 t.j.). Wnosi się je za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, czyli fizycznie w urzędzie gminy, choć adresatem jest SKO. Po tym terminie decyzja staje się ostateczna i wykonalna.

Po wyczerpaniu drogi przed SKO podatnik może wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego (WSA) w terminie 30 dni od doręczenia decyzji SKO - na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143 t.j.). Od wyroku WSA przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) w terminie 30 dni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem.

Zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym ulega przedawnieniu po 5 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). Przykład: podatek za 2026 r. z terminem płatności ostatniej raty 15 listopada 2026 r. przedawnia się z końcem 2031 r. Termin biegu przedawnienia może zostać zawieszony lub przerwany (m.in. wszczęcie postępowania egzekucyjnego), co w praktyce wydłuża okres dochodzenia zobowiązania.

Droga odwoławcza od decyzji wymiarowej. Przedawnienie zobowiązania to odrębna instytucja, nie kolejny etap odwołania. Podstawy: Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622 t.j.) i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143 t.j.).

Podatek rolny vs podatek od nieruchomości vs podatek leśny

## Podatek rolny vs podatek od nieruchomości vs podatek leśny

Trzy podatki majątkowe od nieruchomości gruntowych w Polsce - rolny, od nieruchomości i leśny - są regulowane przez trzy odrębne ustawy i wzajemnie się wykluczają. Dla tego samego gruntu może obowiązywać tylko jeden z nich, w zależności od klasyfikacji w EGiB i sposobu użytkowania. Każdy liczy się z innej podstawy. Podatek rolny: w gospodarstwie rolnym hektary przeliczeniowe razy cena 1 dt żyta razy 2,5, a poza gospodarstwem hektary fizyczne razy ta cena razy 5. Podatek od nieruchomości: metry kwadratowe razy stawka z uchwały rady gminy, nie wyższa od maksymalnej stawki z obwieszczenia Ministra Finansów. Podatek leśny: hektary razy równowartość pieniężna 0,220 m3 drewna, liczona według średniej ceny sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwa i ogłaszanej przez Prezesa GUS (art. 4 ust. 1 i 4 ustawy o podatku leśnym, Dz.U. 2025 poz. 176 t.j.). W każdym z trzech podatków podatnikiem jest właściciel, posiadacz samoistny albo użytkownik wieczysty, a przy gruntach i nieruchomościach Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego - także posiadacz (art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 2 ust. 1 ustawy o podatku leśnym).

| Porównanie trzech podatków od nieruchomości gruntowych | Podatek | Ustawa (aktualny t.j.) | Podstawa stawki | Adresat |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Rolny | Ustawa o podatku rolnym (Dz.U. 2025 poz. 1344 t.j.) | Grunty gospodarstwa: hektary przeliczeniowe × cena 1 dt żyta × 2,5. Pozostałe grunty rolne: hektary fizyczne × cena 1 dt żyta × 5 | Właściciel, posiadacz samoistny lub użytkownik wieczysty użytków rolnych w EGiB, m.in. R, Ł, Ps, S, Br; przy gruntach publicznych - także posiadacz | |
| Od nieruchomości | Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2025 poz. 707 t.j.) | m² × stawka uchwały rady gminy (maksymalna stawka ustawowa z obwieszczenia Ministra Finansów) | Właściciel, posiadacz samoistny lub użytkownik wieczysty budynków oraz gruntów, które nie są użytkami rolnymi ani lasami, a także użytków rolnych zajętych na działalność gospodarczą; przy nieruchomościach publicznych - posiadacz | |
| Leśny | Ustawa o podatku leśnym (Dz.U. 2025 poz. 176 t.j.) | ha × 0,220 m³ drewna × cena drewna GUS | Właściciel, posiadacz samoistny lub użytkownik wieczysty lasów (Ls w EGiB); przy lasach publicznych - posiadacz | |

Klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków (EGiB) jest punktem wyjścia. Znaczenie ma też zajęcie gruntu na działalność gospodarczą inną niż rolnicza; grunt i stojący na nim budynek ocenia się osobno.

Po wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej (decyzja starosty, ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych) użytek rolny zostaje w ewidencji zastąpiony odpowiednim użytkiem nierolnym, najczęściej B (grunt zabudowany) albo Bz (grunt zabudowany zurbanizowany). Dopiero ta zmiana klasyfikacji w EGiB przenosi grunt spod podatku rolnego pod podatek od nieruchomości. Sam fakt budowy bez procedury wyłączenia nie zmienia kategorii podatkowej. Wyjątkiem są użytki rolne zajęte na działalność gospodarczą inną niż rolnicza - te podlegają podatkowi od nieruchomości bez zmiany klasyfikacji (art. 1 ustawy o podatku rolnym).

Dla kupującego liczy się jedno: dopóki grunt figuruje w ewidencji jako użytek rolny, podatek oblicza się według jednej z dwóch stawek maksymalnych - 166,05 zł od hektara przeliczeniowego w gospodarstwie rolnym albo 332,10 zł od hektara fizycznego poza nim. Hektar przeliczeniowy zależy od klasy i okręgu, klasy V, VI i VIz są zwolnione, a rada gminy może obniżyć cenę żyta i tym samym stawkę obowiązującą w gminie. Po wyłączeniu z produkcji rolnej i wpisaniu do ewidencji użytku nierolnego, na przykład B lub Bz, grunt przechodzi pod [podatek od nieruchomości](https://dzialkopedia.pl/poradnik/podatek-od-nieruchomosci-od-dzialki), którego stawkę za metr kwadratowy uchwala rada gminy. Kalkulację kosztów [odrolnienia działki](https://dzialkopedia.pl/poradnik/ile-kosztuje-odrolnienie-dzialki) wraz z porównaniem rocznych obciążeń podatkowych po zmianie statusu zawiera odrębny poradnik. Sama zmiana statusu gruntu opłaty nie rodzi. Gmina może ją ustalić w dwóch sytuacjach: gdy wartość nieruchomości wzrośnie po jej podziale (art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami, Dz.U. 2026 poz. 399 t.j.) albo gdy wzrośnie po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków publicznych - Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, budżetu Unii Europejskiej lub bezzwrotnych źródeł zagranicznych (art. 143 ust. 1). W obu sytuacjach warunkiem jest stawka opłaty ustalona uchwałą rady gminy. Chodzi o [opłatę adiacencką](https://dzialkopedia.pl/poradnik/oplata-adiacencka-co-to-jest-i-kiedy-trzeba-zaplacic), naliczaną w odrębnym postępowaniu, a nie w decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej.

Podatek rolny - najczęstsze pytania

## Podatek rolny - najczęstsze pytania

Stawki maksymalne na 2026 r. to 166,05 zł od hektara przeliczeniowego w gospodarstwie rolnym i 332,10 zł od hektara fizycznego poza nim, a użytki rolne klasy V, VI i VIz są zwolnione z podatku. Zwolnienie dla tych klas działa z mocy prawa, bez wniosku; wniosku i decyzji wójta wymagają tylko zwolnienia z art. 12 ust. 1 pkt 3-7 oraz z ust. 6.

Ile wynosi podatek rolny w 2026 r.?

W 2026 r. stawki maksymalne wynoszą 166,05 zł od hektara przeliczeniowego gruntów gospodarstwa rolnego oraz 332,10 zł od hektara fizycznego pozostałych gruntów rolnych. Obie wynikają z ceny żyta 66,42 zł za decytonę (Komunikat Prezesa GUS z 20 października 2025 r., M.P. 2025 poz. 1085): dla gruntów gospodarstwa rolnego ustawa przyjmuje równowartość 2,5 kwintala żyta, a dla pozostałych gruntów rolnych 5 kwintali. Rada gminy może obniżyć tę cenę uchwałą (art. 6 ust. 3 ustawy o podatku rolnym).

Kto musi płacić podatek rolny?

Podatek rolny płaci właściciel, posiadacz samoistny albo użytkownik wieczysty gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne (art. 3 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o podatku rolnym). Posiadacz bez prawa własności jest podatnikiem tylko przy gruntach Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, także gdy posiada je bez tytułu prawnego (art. 3 ust. 1 pkt 4). Zwykły dzierżawca płaci podatek jedynie przy dzierżawie zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników albo o rentach strukturalnych (art. 3 ust. 3).

Kiedy płaci się podatek rolny i w ilu ratach?

Podatek płaci się w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada (art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym). Jeżeli kwota podatku nie przekracza 100 zł, całość jest płatna w terminie pierwszej raty (art. 6a ust. 10a). Obowiązek powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po zdarzeniu, na przykład po zakupie, darowiźnie albo spadkobraniu.

Czy klasa V lub VI jest zwolniona z podatku rolnego?

Tak - ustawa zwalnia od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych (art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, Dz.U. 2025 poz. 1344 t.j.). Zwolnienie działa z mocy prawa, bez wniosku - przepis nie dzieli tych klas na grunty mineralne i organiczne. Klasa nadal liczy się do progu gospodarstwa rolnego: przelicznik gruntu ornego klasy V to 0,35 hektara przeliczeniowego w okręgu I i 0,30 w okręgu II.

Co to jest hektar przeliczeniowy?

Hektar przeliczeniowy to powierzchnia gruntu pomnożona przez przelicznik zależny od rodzaju użytku, klasy bonitacyjnej i okręgu podatkowego (art. 4 ustawy o podatku rolnym). Służy do obliczenia podatku od gruntów gospodarstwa rolnego; pozostałe grunty rolne rozlicza się od powierzchni fizycznej z ewidencji. Dla gruntów ornych w okręgu I przeliczniki wynoszą: dla klasy I - 1,95, dla IIIa - 1,65, dla IVa - 1,10, dla V - 0,35 i dla VI - 0,20; w pozostałych okręgach są niższe.

Jak złożyć IR-1 (osoba fizyczna)?

Formularz IR-1 „Informacja o gruntach” składa osoba fizyczna w terminie 14 dni od zdarzenia (zakup, sprzedaż, zmiana powierzchni). Składa się do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta - osobiście, listownie lub przez ePUAP. Osoby prawne składają roczną deklarację DR-1 do 15 stycznia roku podatkowego.

Czym podatek rolny różni się od podatku od nieruchomości?

Podatek rolny obejmuje użytki rolne, z wyjątkiem tych zajętych na działalność gospodarczą inną niż rolnicza. W gospodarstwie rolnym liczy się go od hektarów przeliczeniowych, poza gospodarstwem od hektarów fizycznych. Podatek od nieruchomości dotyczy odrębnie budynków oraz gruntów, które nie są użytkami rolnymi ani lasami; jego stawki uchwala rada gminy w przeliczeniu na metr kwadratowy, w granicach maksimum ogłaszanego przez Ministra Finansów (ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, Dz.U. 2025 poz. 707 t.j.).

Co zrobić, gdy nie zgadzam się z decyzją wójta o podatku rolnym?

Złóż odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w terminie 14 dni od doręczenia decyzji (art. 220 i art. 223 Ordynacji podatkowej, Dz.U. 2026 poz. 622 t.j.). Odwołanie wnosi się za pośrednictwem wójta, czyli składa w urzędzie gminy, a dalsza droga to skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego i skarga kasacyjna do NSA. Odrębną instytucją jest przedawnienie zobowiązania, co do zasady po 5 latach od końca roku, w którym upłynął termin płatności (art. 70 § 1 Ordynacji).

## Podsumowanie

Stawki maksymalne podatku rolnego na 2026 r. to 166,05 zł od hektara przeliczeniowego gruntów gospodarstwa rolnego i 332,10 zł od hektara fizycznego pozostałych gruntów rolnych - równowartość 2,5 q i 5 q żyta przy cenie 66,42 zł za 1 dt (art. 6 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, Dz.U. 2025 poz. 1344 t.j.; Komunikat Prezesa GUS z 20.10.2025 r., M.P. 2025 poz. 1085). To o około 23,1% mniej niż w 2025 r. Rada gminy może obniżyć cenę żyta przyjmowaną do obliczeń, więc stawka w twojej gminie bywa niższa. Dwie podstawy są różne i to najczęstsze źródło pomyłki: przelicznik klasy i okręgu stosuje się tylko w gospodarstwie, a pozostałe grunty rolne liczy się od powierzchni z ewidencji. Użytki rolne klasy V, VI i VIz są zwolnione z mocy prawa, a art. 12 ust. 1 wymienia łącznie trzynaście kategorii zwolnień. Zwolnienia z pkt 3-7 i z art. 12 ust. 6 oraz ulgi z art. 13 i 13c wymagają wniosku i decyzji wójta. Podatek płaci się w czterech ratach: 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada. Kwotę do 100 zł płaci się jednorazowo, w terminie pierwszej raty. Osoba fizyczna składa IR-1 w ciągu 14 dni od zdarzenia, a osoba prawna deklarację DR-1 do 15 stycznia. Od decyzji wójta odwołasz się do SKO w 14 dni. Zobowiązanie przedawnia się co do zasady po 5 latach od końca roku, w którym upłynął termin płatności (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, Dz.U. 2026 poz. 622 t.j.). Cenę żyta na 2027 r. Prezes GUS ogłosi do 20 października 2026 r.

Powiązane narzędzia

[Bezpłatne narzędzieBezpłatne sprawdzenie działkiSprawdzenie działki przed zakupem, z osobnymi sekcjami o klasie bonitacyjnej i planie.](https://dzialkopedia.pl/sprawdz-dzialke) [Bezpłatne narzędzieKalkulator odrolnieniaKoszt wyłączenia gruntu z produkcji rolnej według klasy bonitacyjnej i powierzchni.](https://dzialkopedia.pl/kalkulator-odrolnienia) [Bezpłatne narzędzieMapa działekGranice i oznaczenia użytków, zanim policzysz hektary przeliczeniowe.](https://dzialkopedia.pl/mapa)

Powiązane artykuły

[PoradnikKlasa bonitacyjna gruntuGdzie sprawdzić klasę i dlaczego rozstrzyga ona o stawce i o zwolnieniu.](https://dzialkopedia.pl/poradnik/klasa-bonitacyjna-gruntu-jak-sprawdzic) [PoradnikIle kosztuje odrolnienie działkiOpłata za wyłączenie z produkcji rolnej, zwolnienia i przebieg procedury.](https://dzialkopedia.pl/poradnik/ile-kosztuje-odrolnienie-dzialki) [PoradnikPodatek od nieruchomości od działkiKiedy działka wychodzi spod podatku rolnego i wpada w wyższą stawkę gminną.](https://dzialkopedia.pl/poradnik/podatek-od-nieruchomosci-od-dzialki) [PoradnikKupno działki rolnejOgraniczenia w obrocie, pierwokup KOWR i to, co zmienia się po zakupie.](https://dzialkopedia.pl/poradnik/kupno-dzialki-rolnej)

Źródła danych
- Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym – Dz.U. 2025 poz. 1344 (aktualny t.j., obwieszczenie Marszałka Sejmu RP z 26 września 2025 r.), ze zm. Dz.U. 2026 poz. 875 (dodane ust. 2a, 2b i 3a-3j w art. 13d wchodzą w życie 1 stycznia 2027 r.) - art. 1 (przedmiot opodatkowania: grunty sklasyfikowane w EGiB jako użytki rolne), art. 2 ust. 1 (gospodarstwo rolne: powyżej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowego), art. 3 (podatnik), art. 4 ust. 1 (podstawa: hektary przeliczeniowe dla gruntów gospodarstw rolnych, hektary z ewidencji dla pozostałych gruntów), art. 4 ust. 4-5 (cztery okręgi podatkowe i tabela przeliczników), art. 6 ust. 1-3 (stawki 2,5 q i 5 q żyta, komunikat Prezesa GUS, prawo rady gminy do obniżenia ceny skupu), art. 6a ust. 6 i 10a (raty 15.03 / 15.05 / 15.09 / 15.11, jednorazowa płatność do 100 zł), art. 12 ust. 1 (trzynaście kategorii zwolnień), art. 13 (ulga inwestycyjna 25%), art. 13b (obniżenie na terenach podgórskich i górskich o 30% lub 60% według klasy gruntu), art. 13c (ulga z tytułu klęski żywiołowej), art. 13d ust. 1 (zwolnienia i ulgi z art. 12 ust. 1 pkt 3-7 i ust. 6 oraz z art. 13 i 13c - na wniosek, w drodze decyzji). ELI: [https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/1344](https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/1344)
- Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 października 2025 r. – Komunikat w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy 2026 (M.P. 2025 poz. 1085). Cena przyjmowana do wymiaru podatku rolnego w 2026 r.: 66,42 zł za 1 dt. Komunikat ogłaszany corocznie do 20 października na rok następny (delegacja z art. 6 ust. 2 ustawy o podatku rolnym).
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa – Dz.U. 2026 poz. 622 (aktualny t.j., obwieszczenie Marszałka Sejmu RP z 22 kwietnia 2026 r.) - art. 21 (powstanie zobowiązania w drodze decyzji), art. 70 § 1 (przedawnienie zobowiązań podatkowych: 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności), art. 220 (organ odwoławczy - SKO), art. 223 (14-dniowy termin na odwołanie). Stosowana w sprawach podatku rolnego w zakresie nieuregulowanym ustawą o podatku rolnym.
- Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych – Dz.U. 2025 poz. 707 (aktualny t.j.) - art. 2 (przedmiot opodatkowania podatku od nieruchomości: grunty, budynki, budowle), art. 5 (stawki maksymalne ustalane corocznie obwieszczeniem Ministra Finansów; rada gminy ustala stawki nie wyższe). Cytowana w rozróżnieniu podatek rolny vs podatek od nieruchomości.
- Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym – Dz.U. 2025 poz. 176 (aktualny t.j.) - art. 1 (przedmiot: grunty sklasyfikowane w EGiB jako lasy Ls), art. 4 (stawka: równowartość pieniężna 0,220 m³ drewna z 1 ha lasu, cena drewna z komunikatu Prezesa GUS). Cytowana w rozróżnieniu trzech podatków majątkowych od nieruchomości gruntowych.
- Główny Urząd Statystyczny (GUS) – Centralny organ administracji rządowej publikujący komunikaty Prezesa GUS w Monitorze Polskim - w tym roczny komunikat o średniej cenie skupu żyta będącej podstawą stawki podatku rolnego (delegacja art. 6 ust. 2 ustawy o podatku rolnym). Komunikaty dostępne pod adresem [https://stat.gov.pl](https://stat.gov.pl) oraz w bazie ISAP ([https://isap.sejm.gov.pl](https://isap.sejm.gov.pl) ).

## Cytowanie

Podaj nazwę „Działkopedia” oraz link https://dzialkopedia.pl/poradnik/podatek-rolny-stawki-i-zwolnienia.