Publiczny rejestr (kataster) prowadzony przez starostę zawierający dane o działkach, budynkach i właścicielach – wypis z EGiB jest obowiązkowy przy akcie notarialnym.
Ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) to publiczny rejestr zawierający dane o gruntach, budynkach i lokalach w Polsce. Prowadzony przez starostów powiatowych na podstawie Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zawiera informacje o właścicielach, granicach działek, klasie bonitacyjnej i sposobie użytkowania.
Ewidencja gruntów i budynków (EGiB), zwana też katastrem nieruchomości, to urzędowy rejestr zawierający systematycznie aktualizowane informacje o:
Ewidencja prowadzona jest przez starostów (w miastach na prawach powiatu – prezydentów miast). Dane ewidencyjne stanowią podstawę do: oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, planowania przestrzennego, wymiaru podatków od nieruchomości, statystyki publicznej i gospodarki gruntami.
Dla kupującego działkę kluczowe dane z ewidencji to: klasa bonitacyjna (wpływa na odrolnienie), rodzaj użytku (rolny/budowlany/leśny) i powierzchnia (wpływa na cenę i podatek). Wypis i wyrys z ewidencji gruntów jest wymagany przy sporządzeniu aktu notarialnego.
Aby uzyskać dane z ewidencji gruntów:
✕Klasa gruntu w ewidencji określa przeznaczenie działki (budowlana/rolna).
✓Klasa bonitacyjna (I–VI) określa jakość gleby, nie przeznaczenie terenu. Działka klasy III (dobra gleba) może być przeznaczona w MPZP pod zabudowę. Działka klasy VI (słaba gleba) może być przeznaczona na cele rolne. Przeznaczenie określa MPZP lub decyzja WZ, nie ewidencja gruntów.
Podstawa: Art. 20–24 Ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2024 poz. 1151 t.j.)
✕Dane w ewidencji gruntów są zawsze zgodne z księgą wieczystą.
✓Ewidencja gruntów i księga wieczysta to dwa odrębne rejestry prowadzone przez różne organy (starostwo vs. sąd). Rozbieżności zdarzają się: inna powierzchnia, inny właściciel po spadku, inne oznaczenie użytku. W razie sprzeczności o własności rozstrzyga KW (rękojmia), ale dane geodezyjne (granice, powierzchnia) pochodzą z ewidencji.
Podstawa: Art. 27 Ustawy o księgach wieczystych i hipotece
Ewidencję gruntów i budynków reguluje Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2024 poz. 1151 t.j.), art. 20–24, oraz Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2024 poz. 1165 t.j.). Opłaty za wypisy i wyrysy – załącznik do Prawa geodezyjnego.
Sprawdź dane ewidencyjne działki
Klasa bonitacyjna to oznaczenie jakości gleby w skali I–VI (I = najlepsza, VI = najsłabsza). Klasa wpływa na: opłaty za odrolnienie (klasy I–III najdroższe), ochronę gruntów rolnych (klasy I–III chronione ustawowo), podatek rolny. Klasa nie określa przeznaczenia działki – to robi MPZP.
Wypis skrócony (bez danych osobowych) – 40 PLN za działkę. Wypis pełny (z danymi właściciela) – 150 PLN za działkę, dostępny tylko dla właściciela lub osoby z interesem prawnym. Wyrys z mapy ewidencyjnej – 110 PLN za jeden arkusz. Opłaty określa załącznik do Prawa geodezyjnego.
Zmianę danych ewidencyjnych (np. po podziale działki, budowie domu, zmianie właściciela) przeprowadza starosta na wniosek właściciela lub z urzędu. Zmiana klasy bonitacyjnej wymaga klasyfikacji gleboznawczej. Zmiana granic – operatu geodezyjnego. Zmiana właściciela – dokonywana z urzędu po wpisie w KW.
Numer działki
Unikalny identyfikator parceli gruntowej w ewidencji gruntów (EGiB) – pełny format: województwo.powiat.gmina.obręb.działka.
Obręb ewidencyjny
Podstawowa jednostka podziału terytorialnego w ewidencji gruntów – odpowiada wsi, sołectwu lub dzielnicy miasta, ma 4-cyfrowy numer TERYT.
Odrolnienie
Administracyjne wyłączenie gruntu z produkcji rolnej wymagane przed budową na działce klasy I–IV – opłata zależy od klasy gleby i powierzchni.
Wypis z EGiB
Oficjalny dokument ze starostwa powiatowego z danymi o działce – wymagany do aktu notarialnego i wniosków urzędowych.
