Co zawiera ewidencja gruntów i budynków?
Ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) to publiczny rejestr zawierający dane o gruntach, budynkach i lokalach w Polsce. Prowadzony przez starostów powiatowych na podstawie Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zawiera informacje o właścicielach, granicach działek, klasie bonitacyjnej i sposobie użytkowania.
Ewidencja gruntów i budynków (EGiB), zwana też katastrem nieruchomości, to urzędowy rejestr zawierający systematycznie aktualizowane informacje o:
- Gruntach – położenie, granice, powierzchnia, klasa bonitacyjna (jakość gleby I–VI), rodzaj użytku (R – rolny, Ls – leśny, B – zabudowane, Bp – zurbanizowane niezabudowane, dr – drogi).
- Budynkach – położenie, przeznaczenie, funkcja, rok budowy, powierzchnia zabudowy, liczba kondygnacji.
- Lokalach – położenie, powierzchnia użytkowa, przynależne pomieszczenia.
Ewidencja prowadzona jest przez starostów (w miastach na prawach powiatu – prezydentów miast). Dane ewidencyjne stanowią podstawę do: oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, planowania przestrzennego, wymiaru podatków od nieruchomości, statystyki publicznej i gospodarki gruntami.
Dla kupującego działkę kluczowe dane z ewidencji to: klasa bonitacyjna (wpływa na odrolnienie), rodzaj użytku (rolny/budowlany/leśny) i powierzchnia (wpływa na cenę i podatek). Wypis i wyrys z ewidencji gruntów jest wymagany przy sporządzeniu aktu notarialnego.
Jak uzyskać wypis z ewidencji gruntów?
Aby uzyskać dane z ewidencji gruntów:
- Sprawdź online – na geoportal.gov.pl włącz warstwę "Działki ewidencyjne". Po kliknięciu zobaczysz numer działki, obręb i gminę. Na Działkopedii – po kliknięciu działki wyświetlają się dane z ewidencji: klasa, użytek, powierzchnia.
- Zamów wypis z rejestru gruntów – w starostwie powiatowym lub przez ePUAP. Wypis zawiera wszystkie dane ewidencyjne. Opłata: 40 PLN (skrócony) lub 150 PLN (pełny, z danymi osobowymi – tylko dla właściciela lub uprawnionego).
- Zamów mapę ewidencyjną – wyrys z mapy ewidencyjnej pokazuje granice działki, numery sąsiednich parceli i oznaczenia użytków. Opłata: 110 PLN za wyrys.
Pułapki przy danych z EGiB
Mit
Klasa gruntu w ewidencji określa przeznaczenie działki (budowlana/rolna).
Rzeczywistość
Klasa bonitacyjna (I–VI) określa jakość gleby, nie przeznaczenie terenu. Działka klasy III (dobra gleba) może być przeznaczona w MPZP pod zabudowę. Działka klasy VI (słaba gleba) może być przeznaczona na cele rolne. Przeznaczenie określa MPZP lub decyzja WZ, nie ewidencja gruntów.
Podstawa: Art. 20–24 Ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2024 poz. 1151 t.j.)
Mit
Dane w ewidencji gruntów są zawsze zgodne z księgą wieczystą.
Rzeczywistość
Ewidencja gruntów i księga wieczysta to dwa odrębne rejestry prowadzone przez różne organy (starostwo vs. sąd). Rozbieżności zdarzają się: inna powierzchnia, inny właściciel po spadku, inne oznaczenie użytku. W razie sprzeczności o własności rozstrzyga KW (rękojmia), ale dane geodezyjne (granice, powierzchnia) pochodzą z ewidencji.
Podstawa: Art. 27 Ustawy o księgach wieczystych i hipotece
Sprawdź dane ewidencyjne działki
Podstawa prawna
Ewidencję gruntów i budynków reguluje Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2024 poz. 1151 t.j.), art. 20–24, oraz Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2024 poz. 219 t.j.). Opłaty za wypisy i wyrysy – załącznik do Prawa geodezyjnego.
