TERYT (krajowy rejestr urzędowy podziału terytorialnego kraju) - co to jest?

TERYT to krajowy rejestr urzędowy podziału terytorialnego kraju. Według ustawy o statystyce publicznej służy do tego, by rejestry urzędowe i systemy informacyjne administracji publicznej jednakowo kodowały obiekty terytorialne. Rejestr prowadzi Główny Urząd Statystyczny i udostępnia go w serwisie eTeryt. Z jego kodów korzysta m.in. ewidencja gruntów i budynków.

Rejestr obejmuje cztery systemy:

• TERC - identyfikatory i nazwy jednostek podziału terytorialnego, m.in. województw, powiatów i gmin. Z niego pochodzi kod gminy w numerze działki.
• SIMC - identyfikatory i nazwy miejscowości. Każda miejscowość ma siedmiocyfrowy identyfikator i przypisany rodzaj, np. wieś, kolonia, przysiółek albo miasto.
• NOBC - identyfikacja adresowa ulic, nieruchomości, budynków i mieszkań. W jego ramach działa Centralny Katalog Ulic ULIC, w którym każda ulica ma pięciocyfrowy identyfikator.
• BREC - rejony statystyczne i obwody spisowe.

Jak zbudowany jest kod gminy. Identyfikator w systemie TERC ma siedem cyfr i czyta się go od ogółu do szczegółu:

• WW - województwo. Województwa ułożone alfabetycznie mają kolejne liczby parzyste, od 02 (dolnośląskie) do 32 (zachodniopomorskie).
• PP - powiat. Powiaty danego województwa, ułożone alfabetycznie, mają numery od 01 do 60, a miasta na prawach powiatu - od 61 do 99.
• GG - gmina. Kolejny numer w powiecie, nadany alfabetycznie: najpierw gminom miejskim, potem wiejskim i miejsko-wiejskim.
• R - rodzaj jednostki. GUS objaśnia tę cyfrę tak: 1 to gmina miejska, 2 - gmina wiejska, 3 - gmina miejsko-wiejska, 4 - miasto w gminie miejsko-wiejskiej, 5 - obszar wiejski w gminie miejsko-wiejskiej, 8 - dzielnica Warszawy, a 9 - delegatura w Krakowie, Łodzi, Poznaniu lub Wrocławiu.

GUS podaje przykład: 160403 2 to gmina Lasowice Wielkie. 16 oznacza województwo opolskie, 04 - powiat kluczborski, 03 - numer gminy w tym powiecie, a 2 - gminę wiejską. Ten sam przykład GUS rozpisuje aż do mieszkania: mieszkanie nr 2 w budynku przy ul. Ogrodowej 5 we wsi Jasienie ma kody TERC 160403 2, SIMC 0497584 (wieś Jasienie) i ULIC 14834 (ul. Ogrodowa).

Pierwsze dwie cyfry kodu wskazują województwo:

TERYT w numerze działki. Pełny identyfikator działki ewidencyjnej ma postać WWPPGG_R.XXXX.NDZ. Pierwszy człon to identyfikator jednostki ewidencyjnej wynikający z podziału terytorialnego, czyli kod TERC z podkreślnikiem przed cyfrą rodzaju. XXXX to czterocyfrowy numer obrębu ewidencyjnego, a NDZ - numer działki. W identyfikatorze 141802_5.0003.180/1 liczba 14 oznacza województwo mazowieckie, 18 - powiat, 02 - gminę, 5 - obszar wiejski gminy miejsko-wiejskiej, 0003 - obręb, a 180/1 - działkę wydzieloną z działki nr 180.

Sam rejestr TERYT działek nie zawiera. Potocznie „kodem TERYT działki” nazywa się cały identyfikator. To on wskazuje jedną działkę w kraju, a sam numer, np. 180/1, powtarza się w wielu obrębach.

Kod gminy i identyfikator działki sprawdzisz w kilku krokach:

1. Znajdź kod gminy w eTeryt. W serwisie GUS eteryt.stat.gov.pl możesz przeglądać i wyszukiwać jednostki albo pobrać pełny wykaz TERC. Korzystaj z bieżącego wykazu: zmiany podziału terytorialnego wchodzą w życie z dniem 1 stycznia, a niekiedy w ciągu roku.
2. Odczytaj identyfikator działki. W wyszukiwarce działek Działkopedii znajdziesz pełny identyfikator działki, a sekcja „Format TERYT” rozkłada go na człony. Identyfikator podaje też geoportal.gov.pl.
3. Sprawdź cyfrę po podkreślniku. W gminie miejsko-wiejskiej działka w mieście ma tam z reguły 4, a działka w części wiejskiej gminy - 5. W gminie wiejskiej stoi tam 2, a w miejskiej - 1. W Warszawie może to być 8 (dzielnica), a w Krakowie, Łodzi, Poznaniu i Wrocławiu - 9 (delegatura).
4. Podawaj pełny identyfikator. We wniosku o wypis z rejestru gruntów i w rozmowie z geodetą lub notariuszem posługuj się całym identyfikatorem, a nie samym numerem działki.

Rejestr TERYT, czyli krajowy rejestr urzędowy podziału terytorialnego kraju, definiuje art. 2 pkt 12b ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. 2026 poz. 851 t.j.); jego cel określa art. 47 ust. 1a, a systemy, które obejmuje, art. 47 ust. 2. Szczegółowe zasady prowadzenia rejestru i wykaz identyfikatorów jednostek (załącznik nr 1) zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju (Dz.U. 1998 nr 157 poz. 1031 ze zm.), zmienione m.in. rozporządzeniem z 13 listopada 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1571), obowiązującym od 1 stycznia 2026 r. Postać identyfikatorów jednostki ewidencyjnej, obrębu i działki określa załącznik nr 5 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2024 poz. 219 t.j. ze zm.), a § 5 tego rozporządzenia wiąże jednostkę ewidencyjną z podziałem administracyjnym kraju. Ustawa z 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1792) dodaje art. 47a-47l, które wejdą w życie 17 czerwca 2027 r.