Czym jest wykaz gruntów i budynków?
Czym jest wykaz gruntów i budynków?
Wykaz gruntów i budynków to zwrot, którym najczęściej opisuje się ewidencję gruntów i budynków (EGiB) - urzędowy rejestr, którego pełna nazwa brzmi „ewidencja gruntów i budynków” (bywa też nazywany katastrem nieruchomości). Zawiera on systematycznie aktualizowane dane o:
- Gruntach - położenie, granice, powierzchnia, rodzaj użytku (R, Ł, Ls, B), klasa bonitacyjna.
- Budynkach - położenie, funkcja, powierzchnia zabudowy, liczba kondygnacji, rok budowy.
- Lokalach - położenie, powierzchnia użytkowa, pomieszczenia przynależne.
- Właścicielach i władających - dane osób i podmiotów oraz numer księgi wieczystej.
Ewidencję prowadzą starostowie, a w miastach na prawach powiatu - prezydenci miast. Grunty jednego właściciela położone w jednym obrębie tworzą jednostkę rejestrową, dla której prowadzi się zestawienie wszystkich należących do niego działek.
Kiedy ktoś szuka „wykazu gruntów i budynków”, zwykle potrzebuje jednej z dwóch rzeczy: danych o konkretnej działce (numer, powierzchnia, użytek, właściciel) albo urzędowego dokumentu, który te dane potwierdza. Dane orientacyjne sprawdzisz online, a dokumentem urzędowym jest wypis z rejestru gruntów wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej, wydawany przez starostwo.
Nie należy mylić wykazu z księgą wieczystą. Ewidencja gruntów i budynków opisuje stan faktyczny gruntu (granice, powierzchnię, użytek), a księga wieczysta - stan prawny (własność, obciążenia, hipoteki). To dwa odrębne rejestry prowadzone przez różne organy: starostwo i sąd wieczystoksięgowy.
Jak uzyskać dane o gruntach i budynkach działki?
Jak uzyskać dane o gruntach i budynkach działki?
Jak dotrzeć do danych z ewidencji gruntów i budynków:
- Sprawdź dane orientacyjne online - na geoportal.gov.pl po kliknięciu działki zobaczysz numer, obręb i powierzchnię. Na Działkopedii dodatkowo odczytasz użytek, klasę gruntu i przeznaczenie w planie.
- Zamów wypis z rejestru gruntów - w starostwie powiatowym lub przez portal geodezyjny powiatu. Wypis skrócony (bez danych właściciela) jest dostępny dla każdego; wypis pełny (z danymi właściciela) - dla właściciela, notariusza i uprawnionych podmiotów.
- Dołącz wyrys z mapy ewidencyjnej - graficzne zobrazowanie granic działki i działek sąsiednich. Wypis i wyrys razem są dokumentem wymaganym przy akcie notarialnym i wpisie do księgi wieczystej.
- Do wyceny lub kredytu - poproś sprzedawcę o aktualny wypis (zwykle nie starszy niż 3 miesiące). Wydruk z geoportalu nie zastępuje dokumentu urzędowego.
Najczęstsze błędy przy wykazie gruntów i budynków
Najczęstsze błędy przy wykazie gruntów i budynków
Mit
Wykaz gruntów i budynków to osobny dokument, inny niż wypis z EGiB.
Rzeczywistość
Wykaz gruntów i budynków to zwrot odnoszący się do samej ewidencji gruntów i budynków, a nie odrębny dokument. Urzędowym dokumentem z tego rejestru jest wypis z rejestru gruntów (dla działki) oraz wyrys z mapy ewidencyjnej. Zamawiając dane do notariusza, proś właśnie o wypis i wyrys.
Podstawa: Art. 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. 2024 poz. 1151 t.j.)
Mit
Dane z wykazu (ewidencji) pokazują właściciela, więc zastępują księgę wieczystą.
Rzeczywistość
Ewidencja opisuje stan faktyczny gruntu i bywa nieaktualna co do właściciela, bo o własności rozstrzyga księga wieczysta. Przy rozbieżności danych o właścicielu pierwszeństwo ma treść księgi wieczystej. Sprawdzaj oba rejestry: ewidencję dla granic i powierzchni, księgę dla własności i obciążeń.
Podstawa: Art. 3 i 5 Ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. 2025 poz. 341 t.j.)
Mit
Dane w ewidencji zawsze zgadzają się z rzeczywistą powierzchnią i granicami.
Rzeczywistość
Dane katastralne bywają nieaktualne, zwłaszcza dla starszych działek, których granic nie wznawiano od lat. Powierzchnia w ewidencji może różnić się od tej w księdze wieczystej. Rozbieżności nie blokują transakcji, ale przed zakupem warto je wyjaśnić, a przy wątpliwościach zlecić geodecie ustalenie granic.
Podstawa prawna
Podstawa prawna
Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie na podstawie art. 20-24 Ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2024 poz. 1151 t.j.). Szczegółowy zakres danych i sposób ich udostępniania określa Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2024 poz. 219 t.j.). Rodzaje dokumentów wydawanych z ewidencji - wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej - wynikają z art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego.
FAQ
Czy wykaz gruntów i budynków to to samo co ewidencja gruntów i budynków?
W praktyce tak. Urzędowa nazwa rejestru to „ewidencja gruntów i budynków” (EGiB), a zwrotu „wykaz gruntów i budynków” używa się najczęściej wtedy, gdy chodzi o dane z tego rejestru. To państwowy rejestr danych o gruntach, budynkach, lokalach i właścicielach, prowadzony przez starostów. Dokumentem z tego rejestru jest wypis z rejestru gruntów wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej.
Jaki dokument zamówić, żeby mieć dane o gruntach i budynkach działki?
Wypis z rejestru gruntów (a w razie potrzeby także z rejestru budynków) oraz wyrys z mapy ewidencyjnej. Wypis skrócony, bez danych właściciela, może uzyskać każdy; wypis pełny - właściciel, notariusz i uprawnione podmioty. Wypis z wyrysem jest dokumentem wymaganym przy akcie notarialnym.
Czy dane z ewidencji gruntów są dostępne za darmo online?
Orientacyjne dane - numer działki, obręb, powierzchnię - sprawdzisz bezpłatnie na geoportal.gov.pl i na Działkopedii. Pełne dane urzędowe, w tym o właścicielu, są dostępne w wypisie ze starostwa, za opłatą i dla uprawnionych. Wydruk z portalu internetowego nie ma mocy dokumentu urzędowego.
Czym różni się wykaz (ewidencja) gruntów od księgi wieczystej?
Ewidencja gruntów i budynków opisuje stan faktyczny: granice, powierzchnię, użytek, klasę gleby, budynki. Księga wieczysta opisuje stan prawny: właściciela, obciążenia, hipoteki, służebności. Prowadzą je różne organy - starostwo i sąd. Przy zakupie działki potrzebne są oba: ewidencja do sprawdzenia gruntu, księga do sprawdzenia własności.
